نمىآيد . گذشته از دو منبعى كه در بالا از آنها سخن رفته ، ابن خلكان از منبع ديگرى به نام سلامى « 1 » ياد مىكند كه اطلاعات او گه گاه با آگاهيهايى كه منابع ديگر بدست مىدهند همخوانى ندارد ؛ و ابن اثير نيز در تأليف خود هم از كتاب ابن ازهر بهره مىگيرد هم از نوشتهء سلامى . گرديزى مورخ غزنوى نيز از تاريخ ولات خراسان سلامى كه غالبا از آن نقل قول مىشود ، اما خود اثر از ميان رفته ، استفاده كرده است . « 2 » ابو على حسين بن احمد سلامى از كاركنان دستگاه ديوانسالارى سامانى در نيمهء يكم سدهء چهارم هجرى / دهم ميلادى بود . با توجه به آگاهى احتمالى او دربارهء اوايل دورهء صفارى ، بارتولد حدس زده كه وى از وزيران سامانى بود كه اندكى پيش از شكست عمرو بن ليث از امير اسماعيل بن احمد در 287 ق / 900 م خدمت امير صفارى مىكرده . همچنين ، گويا كه بخش دربارهء صفاريان طبقات ناصرى ، نوشتهء منهاج بن سراج جوزجانى ، مورخ غوريان در سدهء هفتم هجرى / سيزدهم ميلادى در نهايت برگرفته از كتاب سلامى است ؛ منبع واسطه شايد قصص ثانى ابن هيصم بوده است ؛ اما دربارهء كتاب اخير چيز ديگرى دانسته نيست . « 3 » همچنين ، حكايات متعدد دربارهء اوايل دورهء صفارى در جوامع الحكايات ( نظام الدين شمار آنها را سى و هفت حكايت مىداند كه [ در قسم 1 ، باب 13 ] نشاندهندهء سنت شرقى در تازهترين شكل آن در سدهء هفتم هجرى / سيزدهم ميلادى است ) . عوفى منبع چندين حكايت خود را اخبار يعقوب ليث و اخبار آل ليث ياد مىكند و ناظم حدس زده است كه اين منابع در واقع عناوين بخشهاى مربوط در تاريخ ولات خراسان بودهاند . « 4 » سرانجام ، اطلاعاتى كه در آثار
هامش
( 1 ) - ترجمه ، ج 4 ، ص ص 320 ، 322 ، 326 ، و صفحات ديگر .
( 2 ) - مقايسه كنيد با بارتولد ، همانجا ، ص ص 5 - 174 ، و همانTurkestan down to Mongol invasion , PP . 10 - 11 .( تركستان نامه ، 1 / 51 ) .
( 3 ) - طبقات ناصرى ، چاپ عبد الحى حبيبى ، ج 1 ، ص 197 ، ترجمهء راورتى ، ج 1 ، ص 19 .
( 4 ) - نگاه كنيد به :M . Niza ? mu ? d - Din , Introduction to the jawa ? mi ul - Hika ? ya ? t , PP . 45 - 7 , 266 .