جريان اصلى رويدادها مىكند . وى در شهر كوچك قرنين ، كه در شمال راهى كه از زرنگ به بست مىرسد نهاده است از پدر و مادرى تهيدست زاده شد . به گفتهء گرديزى ، وى در زرنگ شاگرد رويگرى بود و با گرفتن ماهى پانزده درهم رويگرى مىآموخت . « 1 » سخن ابن هيصم در كتاب جوزجانى كه ليث پدر يعقوب مهتر رويگران سيستان بود آشكارا داستان بر ساختهء دورههاى بعد است كه با برداشت از خاستگاه پست خانوادهء يعقوب پديد آوردهاند ؛ و بديهى است كه اقدام يعقوب در بدست گرفتن عادى مقام پادشاهى در بازيهاى كودكانه كه از بزرگى او در آينده خبر مىدهد ، حكايت عاميانهاى از گونهء داستانهاى حماسهء ملى ايران و ادب باستانى يونان است ، اما با اينهمه براى نشاندادن نيروى غرور محلى در دستآوردهاى صفارى حايز اهميت است . « 2 » به گفتهء راويان اصطخرى و ابن حوقل عمرو در آغاز پيشهء مكارى داشت و استر كرايه مىداد ، و به روايتى ديگر نخست بنايى مىكرد . « 3 » اما چنين مىنمايد كه نسبت « رويگر » به عمرو نيز داده مىشد . « 4 » دربارهء پيشه و اوان زندگى دو برادر ديگر ، يعنى طاهر و على چيزى در منابع نيامده است . « 5 »
يعقوب به زودى از پيشهء حلال رويگرى خسته شد و به دستههاى عياران
هامش
( 1 ) - مسعودى ، مروج الذهب ، ج 8 ، ص 42 ( ترجمهء فارسى ، ج 2 ، ص 599 ) ؛ گرديزى ، چاپ نفيسى ، ص 112 ، چاپ ناظم ، ص ص 11 - 10 ( چاپ عبد الحى حبيبى ، ص 9 - 138 ) .
( 2 ) - طبقات ناصرى ، ج 1 ، ص ص 8 - 197 ، ترجمه ، ج 1 ، ص ص 20 - 19 ؛ مقايسه كنيد با :Barthold , « Zur Geschichte des Persischen Epos » , ZDMG , LXLVII , 1944 , P . 157 .( 3 ) - اصطخرى ، ص 246 ؛ ابن حوقل ، چاپ دوم ، ج 2 ، ص 419 ، ترجمهء انگليسى ، ج 2 ، ص 407 .
( 4 ) .. Barthold , « Zur Geschichte der Saffariden » , PP . 176 - 7 ;مثلا ابن ازهر در كتاب ابن خلكان ، ترجمهء انگليسى ، ج 5 ، ص 301 ، و ابن اثير ، ج 7 ، ص 124 .
( 5 ) - ابن جوزى ، ج 1 ، ص 197 ، ترجمهء انگليسى ، ج 1 ، ص 19 ، نام اين دو برادر على و معدل آمده است . اما ذكر روشن مرگ طاهر در نبرد كه در تاريخ سيستان ، ص 199 آمده تأييد مىكند كه وى يكى از برادران اصلى صفارى بود . معدل در واقع يكى از پسران على بود ، و بعدها در تاريخ سيستان ، مثلا در صفحهء 251 و غيره بارها از وى ياد مىشود .