كه به دست حمزه بر خراسان ، سيستان و كرمان ببار آمده بود و او را آگاه كرد كه سياست خوارج كشتن همهء كارگزاران مالياتى خليفه است و در نتيجه هيچ درآمدى از اين نواحى بدست نمىآيد كه بتوان آن را به بغداد فرستاد . از اين روى ، هارون در همان سال بدين نتيجه رسيد كه مشرق خلافت به چنان وضع خطرناكى گرفتار آمده كه وى بايد به دست خويش آن را به سامان آرد . وى مأمون را جانشين خود در سراسر سرزمينهاى خلافت ساخت و آمادهء رفتن به مشرق شد ، اما در رى خبر يافت كه دولت بيزانس به دستاندازى در سرزمينهاى غربى خلافت پرداخته است و ناگزير شد از آنجا به تختگاه خود بازگردد . « 1 » در اين هنگام على بن عيسى حضين بن محمد را از مقام نظارت بر خراج سيستان به ولايتدارى اين سرزمين بركشيد . حضين در ذيقعدهء 189 ق / اكتبر 805 م به زرنگ درآمد و آرامش و نظم را به اين شهر بازگرداند . كمابيش يكسال همهء كارها تا اندازهاى در آرامش پيش مىرفت تا اينكه حضين چشم بر جهان فرو بست و در پى آن مردم زرنگ ديوانها را بسوختند و همهء درآمدهاى مالياتى را كه در آنجا گرد آورده بودند چپاول كردند . « 2 »
حكومت ديرپاى على بن عيسى بن ماهان در خراسان كه با زورگويى و ستمگرى همراه بود اكنون بپايان رسيد . بهرهكشيهاى او از مردم هم اعتراض اعيان و محتشمان ولايت را برانگيخت هم مخالفت تودهء مردم را ؛ در طى جنگ ميان
هامش
( 1 ) - مثلا در تاريخ سيستان ، ص 160 ؛ بهار در زيرنويس 4 همين صفحه يادآور مىشود كه در منابع ديگر سخنى از انتصاب مأمون بدين سمت در ميان نمىآيد . در تاريخ طبرى ج 3 ، ص 4 - 702 ( ترجمهء فارسى ، ج 12 ، ص ص 8 - 5333 ) و ابن اثير ، ج 6 ، ص ص 1 - 130 ، تاريخ سفر جنگى هارون به رى را در سال 189 ق / 805 م قرار مىدهند ، اما علت اين سفر جنگى را شكايات خراسانيان از على بن عيسى بن ماهان ياد مىكنند كه بر مردم ستم مىكرد و دارايى آنها را گرفته به بغداد مىفرستاد . اين مؤلفان يادى از رويدادهاى سيستان نمىكنند و مىگويند خليفه پس از اينكه از كارهاى على بن عيسى در ولايتدارى خرسندى يافت به بغداد بازگشت .
( 2 ) - تاريخ سيستان ، ص 160 . تاريخ 196 ق / 12 - 811 كه در اينجا براى درگذشت حضين آورده شده از جهت ترتيب زمانى با روايت همخوانى ندارد و آشكارا نادرست است .