25 موضعگيريهاى پيش از كربلا
إمام حسين در مدّت إمامت إمام حسن - عليهما السّلام - به موضعگيريهاى برادرش پايبند بود ، زيرا إمام حسين يكى از زيردستان إمام حسن - عليه السّلام - به شمار مىرفت و إطاعت و فرمانبرى از وى بر او واجب بود ؛ چه ، دانسته است كه إمام تنها بر حسب مصالح لازم و مطابق موازين شرعى كه شرايط و مقتضيات زمان او را بدان راهبر مىشود ، و با أدوات و إمكاناتى كه در دسترس اوست ، دست به عمل مىيازد .
معاويه از بردبارى إمام حسن - عليه السّلام - سوء استفاده كرده بود تا دنبالهء گمراهى خويش بگيرد و بر درازدستى و تعدّىهايش بيفزايد « 1 » . او در اين راه نقشههائى دوزخى كشيده بود كه نتيجهء آنها نابودى كيان إسلام و فروشكستن بنيادهاى آن مىبود ، و از تحريف حقايق و نشر بدعتها ، و جلوگيرى از آموزش حديث نبوى ، و كوشش در نابودسازى سنّت آغاز مىگرديد : نخست در كاخهاى أميران و حكومتگران ، و سپس در گسترهء فراخ سرزمينهاى اسلامى .
مانع معاويه در اين مسير ، وجود شمار فراوانى از ياريگران حقيقت و ياران
هامش
( 1 ) . اين در حالى بود كه إمام حسن - عليه السّلام - نيز چارهاى جز بردبارى و مداراى ظاهرى نداشت ، زيرا در غير اين صورت ، ضربات هولناكترى بر إسلام و جامعهء إسلامى وارد مىآمد كه بكلّى طومار دين مبين را در هم مىپيچيد .
در حقيقت ، صلح إمام حسن - عليه السّلام - ، تنها گزينهء قابل اختيار براى حفظ حيات شيعه و جلوگيرى از تحقّق خيالات شومى بود كه معاويه و پدرش ، أبو سفيان ، از سالها پيش در سر داشتند .
دربارهء صلح إمام حسن - عليه السّلام - نگر : صلح الإمام الحسن عليه السّلام ، الشّيخ راضى آل ياسين ، ط : 1 ( افست ) ، قم : منشورات الشّريف الرّضى ، 1373 ه . ش . / 1414 ه . ق . ؛ و ترجمهء فارسى آن :
صلح إمام حسن عليه السّلام ، شيخ راضى آل ياسين ، مترجم : سيّد على خامنهاى ، چ : 1 ، تهران : دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، 1379 ه . ش ؛ و نيز : صلح الإمام الحسن عليه السّلام ، أسبابه ، نتائجه ، محمّد جواد فضل اللّه ، قم : دار المثقّف المسلم ( افست ) ، بىتا .