كسى هم كه از هر دو امتياز بر كنار باشد ، از خوارترين و ذليلترين مردمان است ، و آيا هيچ بدى بدتر از « ذلّت » هست ؟ ! كسى كه منحصرا يكى از اين دو امتياز را داشته باشد ، در راه شناخت عمل صالح به خطا رفته و مذلّت بركنارى از امتياز ديگر را در گردن دارد . حال ، آيا از ذليل - هر چند كه نكوكار يا شايسته باشد - اميد خير مىرود ؟ ! برخورد ديگر :
بشر بن غالب أسدى گفته است : گروهى از أهل أنطاكيه بر حسين بن على وارد شدند . از آنان از چگونگى سرزمينشان و سيرهء أميرشان با ايشان پرسش كرد . به نيكى ياد كردند و تنها از سرما شكايت نمودند . « 1 »
بدين ترتيب إمام - عليه السّلام - از أوضاع حكمفرما بر بلاد مسلمانان ، حتّى در دورترين نقطهء شمالى كه أنطاكيه باشد ، كسب خبر مىكند . اين نظارت و مراقبتى است كه از رهبرى إمام نسبت به أمّت سرچشمه مىگيرد ؛ هر چند إمام در نظام حاكم دستى نداشته باشد ، از پايگاه إمامتش كناره نمىجويد و براى آن برنامهريزى مىكند .
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد ، ( 3 / 36 ) .