سقوط سامانيان
اين وضع آل بويه در مقابل تحولات دامنهدارى كه در سالهاى پيش از آن در مشرق سرزمين ايرانيان و ماوراءالنهر به وقوع پيوسته و در نتيجه ، منظرهء سياسى اين سرزمين را به كلى تغيير داده بود ، اهميّت اندكى داشت . به موجب مهاجرتهاى قومى كه در قرن هشتم ( قرن دوم هجرى ) اتفاق افتاد قرلقهاى ترك ( به زبان فارسى خلّخ - به زبان تبتى گرلگ ) به طرف هفت رود « يتى سو » -
Jeti su
- ( قسمت جنوب درياچهء بلخش
Balchasch
) و قسمتى از ساحل جنوبى رودخانهء تريم
Tarim )
) پيشروى كردند و در قرن دهم قسمت اعظمشان به دين اسلام گرويدند . مقارن با اين زمان از بين آنان خاندانى ( آل افراسياب ) كه به عنوان خاندان ايلگ خانيان ( خوانين و فرمانروايان قراء ) يا قراخانيان ( خوانين سياه ) ناميده مىشد قدرتى به دست آورده و مقر خود را در آن موقع در شهر بلاساغون در قسمت علياى چو ( در مغرب اسيقكول ) قرار داد « 1 » . قراخانيان با افزايش ضعف دولت سامانيان توجه خود را به نواحى حاصلخيز ماوراءالنهر معطوف داشتند و هرچند نخستين حملهء ايشان را كه به رهبرى بغراخان « 2 » شهاب الدولة هارون ( الحسن ) بن سليمان به بخارا
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به نقشهء اين نواحى در ؛Pritsak , Herrmann , Atlas of China Nr . 45 und 46 / 47 ; Spler , Mittelasien 328 / 29 .( 2 ) - بغرا به معنى شتر نر . در مورد اين عنوان رجوع شود به :Pritsak 52 , 59 .