ابو على نيز به زودى با حيله و تزوير از طرف نوح دوم توقيف شد و به سبكتگين تسليم گشت . سبكتگين نيز وى را تا زمان قتل فجيعش ( 997 ميلادى مطابق 387 هجرى ) در زندان نگاه داشت . اما فائق در اثر اصرار ارسلان ايلگ قراخانى ( نصر بن على ) ، كه در مغرب حكومت داشت و فائق به وى پناه برده بود ، حكومت سمرقند را يافت . « 1 »
ولى همينكه پس از اين تحولات ، اوضاع تا اندازهاى مستقر و مستحكم به نظر مىرسيد ، نوح دوم ( 22 / 23 ژوئيهء 997 ميلادى برابر 13 / 14 رجب 387 هجرى ) درگذشت ، و با مرگ وى دولت سامانى عملا سقوط كرد ، زيرا پسر و جانشينش ابو الحارث منصور دوم ( پسر نوح ) و فرمانده ترك قواى او يعنى بكتوزون ، حتى ديگر تاب حملهء حاكم قراخانى را - با وصف اينكه منصور توانست مدتى در بخارا ايستادگى كند « 2 » - نداشتند . و همينكه « سلطان » « 3 » محمود بعد از مرگ پدرش سبكتگين ( كه در 9 / 8 تا 6 / 9 سال 997 ميلادى برابر شعبان 387 هجرى ) در ضمن مسافرت از بلخ به غزنه درگذشت و پس از جنگ 7 ماهه با برادرش اسماعيل ، كه سبكتگين اندكى قبل از مرگش بر خلاف قراردادهاى قبلى جانشينى خويش را به وى سپرده بود « 4 » ، حكومت خود را مستقر ساخت . سرنوشت منصور دوم نيز
هامش
( 1 ) - تاريخ بيهقى ، صفحات 203 تا 206 ؛ - عتبى ( ترجمهء تاريخ يمينى ) ، صفحات 131 / 172 برابر با نكبى ( فهرست : 125 ) صفحات 173 / 196 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، صفحات 55 تا 58 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 37 . - نيز رجوع شود به :Ahmed Zeki Velidi Togan in der E I , turk . V 243 .( 2 ) - تاريخ بيهقى ، صفحات 638 تا 641 ؛ - نكبى ( فهرست : 125 ) ، صفحات 197 تا 204 ؛ - گرديزى ( زين الاخبار ) ، صفحات 58 تا 60 ؛ - مستوفى ( تاريخ گزيده ) ، ص 389 به بعد ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 44 به بعد . و نيز :Barthold , Turk . 264 - 268 ; Wilh . Barthold in der E I , III 279 ; Oliver 102 f .( 3 ) - اندكى قبل از اين واقعه به اين عنوان مفتخر گشته بود ، رجوع كنيد به فصل « عناوين و القاب حكام و سلاطين و امرا » از همين كتاب .
( 4 ) - گرديزى ( زين الاخبار ) ، ص 56 به بعد ؛ - عتبى ( ترجمهء تاريخ يمينى ) ، صفحات 187 / 195 ؛ - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 45 . - دربارهء محمود و مسئلهء جانشينى رجوع كنيد به : ناظم ( فهرست : 399 ) صفحات 34 تا 41 ؛ بعلاوه به طور عمومى به :Muh . Nazim in der E I , Erg . Bd . 101 .