قرار گيرند . « چندراپيده » پادشاه كشمير خود را ناگزير ديد چينيانى را كه در آن موقع در « چهار پادگان » ( واقع در مسير ترم ) بودند و تا حدود وسيعى در آسياى ميانه نفوذ داشتند « 1 » ، به كمك خود بطلبد . در اين موقع قتيبه به علت وصول خبر مرگ حجّاج ( 20 / 5 / تا 18 / 6 سال 714 ميلادى مطابق رمضان 95 هجرى ) موقتا به مرو خوانده شد ، اما وليد ، خليفه ، به زودى به وى دستور داد كه جنگ را ادامه دهد « 2 » ، ليكن وى ديگر به اين امر موفق نشد . اردوكشىهايى كه به برادر قتيبه ، عبد الرحمن ، در فرغانه ( شمال شرقى كاسان و اخسيكث ) نسبت داده مىشود ، نه تنها از لحاظ زمان شروع و وقوع ( سال 705 ميلادى برابر 86 هجرى ) « 3 » و مكان حدوث نامعلوم است ، بلكه خبر اقدامات جنگى قتيبه به سوى كاشغر « 4 » نيز برطبق شواهد و دلايل ثابت ، افسانهاى بيش نيست « 5 » . با اين حال در نظر حكمرانان محلى تخارستان و خوارزم و مازندران وضع چنان تهديدآميز مىنمود كه در دهسالههاى بعد ( 718 تا 755 ميلادى مطابق 100 تا 138 هجرى ) كرارا از سلسلهء « تعنگ » در چين تقاضاى كمك مىكردند و حتى سلاطين چين براى حكمرانان مازندران « 6 » دستخط و فرمان انتصاب مىفرستادند .
بهطورىكه معلوم است قتيبه ( در سال 715 ميلادى مطابق 96 هجرى ) در يكى
هامش
( 1 ) - ( تاريخ پيكار اقوام آسياى مركزى بر ضد عربها )
( 2 ) - بلاذرى ، ص 422 ؛ - ابن الاثير ، ج 4 ، ص 221 به بعد .
( 3 ) - ابن الاثير ، ج 4 ، ص 201 .
( 4 ) - طبرى ، رديف 2 ، صفحات 1275 تا 1281 ؛ ابن الاثير ج 5 ، ص 2 ( 714 / 715 96 هجرى ) .
( 5 ) - مراجعه كنيد به :
( 6 ) -Edouard Chavannes im « Journal Asiatique » X . R . , Bd . II ( Juli - Dez . 1903 ) , S . 519 f .