مذاكرات حيان ( به عنوان « همشهرى » حكمران مازندران ) « 1 » شركت داده شد ، ولى به هيچ نتيجهء رضايتبخشى منجر نگرديد ، بلكه به زودى در اثر حملهء تركها و چول « صول » « 2 » ، كه از كوهستان تا اين حدود جنوبى پيشروى كرده بودند ، اين مذاكرات به كلى بىاثر گشت - اگرچه اينان نيز خود به شكست سختى دچار شدند « 3 » - تا اينكه تازه در حملهء دوم به سبب خيانت يكى از بوميان استقرار قطعى عربها در گرگان مسلم گشت . « 4 »
هامش
( 1 ) - ابن الاثير ، ج 5 ، ص 12 ؛ - كسروى ( شهرياران گمنام ) ج 1 ، صفحات 8 تا 10 .
( 2 ) - راجع به اين دسته رجوع كنيد به فصل « وضع ايران از نظر زبان » از همين كتاب - متن با ذيل - .
( 3 ) - طبرى ، رديف 2 ، صفحات 1317 تا 1329 ( بنا به قول ابو مخنف ) ؛ - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 355 ؛ - ابن اسفنديار ( تاريخ طبرستان ) ، صفحات 105 تا 109 ؛ - ابن الاثير ، ج 5 ص 11 ؛ - ياقوت ، ج 6 ، ص 20
( 4 ) - بلاذرى ، ص 336 به بعد ؛ - طبرى ، رديف 2 ، صفحات 1330 تا 1334 ؛ - ثعالبى ( غرر السير ، خطى ، ) 64 تا 69 ؛ - العيون و الحدائق ، صفحات 21 تا 24 ؛ - ابن الاثير ، ج 5 ، ص 13 . و نيز :Melgunof 55 ; Rehatsek 441 . ; Sadighi 32 f . , Rabino , Maz . 440 .