بخوانى بر ايشان * ( آياتِنا ) * آيتها ما را كه در قصهء موسى و شعيب نازل شده چنان كه شاگردان بر استادان خوانند يعنى در مدين نبودى كه اين قصه ها را تعليم گيرى * ( وَلكِنَّا ) * و ليكن ما * ( كُنَّا مُرْسِلِينَ ) * هستيم فرستادهء تو و خبر كننده ترا از اينقصه ها * ( وَما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ ) * و نبودى تو حاضر به طرف طور سيناء * ( إِذْ نادَيْنا ) * وقتى كه ندا كرديم موسى را مراد منادات حقتعالى است با موسى در شب مناجات و تكليم او با وى و ممكنست كه مراد به اين ندا زمانى بوده باشد كه حقتعالى تورية را بموسى داد بعد از غرقشدن فرعون و به اول وقتى كه نبوت را به او كرامت فرمود و او را نزد فرعون فرستاد و اين هر دو در اين قصه مذكورند از ابو هريره نقلست كه مراد به اين ندا اين بود كه حقتعالى در طور امة حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله را ندا فرمود و نوازش نمود و منشا اين بر اين وجه بود كه موسى عليه السّلام گفت الهى در تورية ميخوانيم صفت و سيرت امتى كه بخصال حميده و جلال پسنديده موصوف و مزين باشند ايشان امت كدام پيغمبر خواهند بود خطاب رسيد كه ايشان امت محمدند صلَّى اللَّه عليه و آله كه حبيب من باشد موسى عليه السّلام آرزو كرد كه ايشان را ببيند حقتعالى گفت اكنون زمان ظهور ايشان نيست اگر خواهى ترا او از ايشان بشنوانم پس خطاب كرد كه يا امت محمد صلَّى اللَّه عليه و آله از اصلاب پدران لبيك اللهم لبيك جوابدادند و چون موسى را آواز ايشان شنوانيد نخواست كه بىتحفه بار گردند فرمود كه عطا دادم شما را پيش از آنكه مرا بخوانيد و بيامرزيدم قبل از آنكه آمرزش طلبيد و در روايتى آنست كه كه فرمود
يا امة احمد رحمتى سبقت غضبى
هر كه از شما نزد من آيد و گواهى دهد كه جز از من خدايى ديگر نيست و محمد صلَّى اللَّه عليه و آله رسول من است من او را ببهشت برم زهى مرتبت اين امت عالى نعمت كه با وجود اختصاص ايشان به حضرت رسالت و قرآن كريم به اين وجه مژده يافتهاند حق لطف كرده و داد بما هر چه بهتر است و چون اينچنين تشريفى ارزانى فرمود امت مرحومهء حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله را لا جرم با او ميگويد كه تو در طور عاجز نبودى وقتى كه امت ترا خوانده و نواختم * ( وَلكِنْ ) * و ليكن خبر دادم ترا اين اخبار و علوم را * ( رَحْمَةً ) * از جهة بخششى كه واقعست بر تو * ( مِنْ رَبِّكَ ) * از آفريدگار تو كه آن بعث او است ترا برسالت و برگزيدن ترا به اين معجزه پس ترا مرتبهء رسالت ارزانى فرموديم و اين قصه ها را در آموختيم * ( لِتُنْذِرَ ) * تا بيم كنى * ( قَوْماً ما أَتاهُمْ ) * گروهى را كه نيامده است بديشان * ( مِنْ نَذِيرٍ ) * هيچ بيم كننده * ( مِنْ قَبْلِكَ ) * پيش از تو مراد ايام فترة است كه ما بين زمان عيسى و آن حضرتست و آن مدت پانصد و پنجاه سال بوده و يا ميان اسماعيل و حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله بنا بر آنكه دعوت موسى و عيسى مختص به بنى اسرائيل بوده و
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 84
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٨٤