انتقاد و نكوهش قرار مىدهند و بر مبناى اين معتقدات احكامى ساخته و به اجرا گذاشتهاند . چنان كه يحيى بن معين مىگويد : هر كه عثمان يا طلحه يا يكى از اصحاب پيامبر ( ص ) را دشنام دهد دجالى است و شهادتش پذيرفته نخواهد بود و لعنت خدا و فرشتگان و خلايق همگى بر او خواهد بود » . ( 1 ) و احمد پيشواى حنبليان ميگويد : « بهترين فرد امت پس از پيامبر ( ص ) ابو بكر است ، و عمر بعد از ابو بكر و عثمان پس از عمر ، و على پس از عثمان . و جمعى بدين سخن بس كردهاند . و ايشان خلفاى راشدين و هدايت يافته و بر طريق ديناند . آنگاه اصحاب پيامبر خدا ( ص ) بعد از اين چهار تن برترين افراد امتند . و روا نيست كسى از بدى آنان ياد كند يا متهم به عيب و نقصى نمايدشان . هر كس چنين كارى بكند بايد تأديب و مجازات شود و نمىتوان از او گذشت ، بلكه بايد نخست مجازاتش كرد و سپس توبهء دادش تا اگر توبه كرد از او پذيرفته شود و اگر تكرار كرد دوباره مجازات شده به حبس در افتد تا بميرد يا از گفتهء خويش برگردد . »
هم او مىگويد : « اينها به معاويه چكار دارند ، از خدا سلامت و عافيت مىطلبيم » و مىگويد : « اگر ديدى كسى به اصحاب رسول خدا ( ص ) بد مىگويد او را به نامسلمانى متهم كن » . عاصم الاحول مىگويد : مردى را كه به عثمان دشنام داده بود پيش من آوردند . او را ده تازيانه زدم . دوباره حرفش را تكرار كرد . ده تازيانهء ديگر زدم . آنقدر دشنامش را تكرار كرد تا هفتاد تازيانه خورد . » قاضى ابو يعلى مىگويد : « آنچه در مورد بد گفتن به اصحاب مورد اتفاق فقيهان است اين است كه اگر آن را جايز بداند كافر است و اگر جايز نداند فاسق است نه كافر ، فرقى نمىكند كه اصحاب را كافر شمرده يا به عقيده شان ايراد گرفته باشد . جمعى از فقيهان كوفه و ديگر بلاد با قاطعيت گفتهاند كسى كه به اصحاب بد بگويد بايد حتما كشته شود و رافضيان را كافر شمردهاند . » ابو بكر بن عبد العزيز در « المقنع » مىگويد : « رافضى اگر دشنام بدهد كافر است و به او نبايد زن داد » . ( 2 ) شيخ علاء الدين ابو الحسن طرابلسى حنفى مىگويد : « كسى كه به يكى از اصحاب پيامبر ( ص ) دشنام بدهد به ابو بكر يا عمر يا عثمان يا على
هامش
( 1 ) تهذيب التهذيب 1 / 509 .
( 2 ) الصارم المسلول 272 ، 574 ، 575 .