كبيره است . ابو اسحاق سبيعى ، نيز مىگويد : دشنام دادن به ابو بكر و عمر از گناهان كبيره اى است كه خداى متعال درباره اش فرموده : از گناهان كبيره كه از آن منع گشتهايد دورى كنيد » . ( 1 ) به دستور المتوكل على اللَّه ، عيسى بن جعفر بن محمد به خاطر اين كه به ابو بكر و عمر و عائشه و حفصه دشنام داده بود اعدام شد . اين را ابن كثير در تاريخش نوشته است . ( 2 ) ابن تيميه در همان كتاب مىنويسد : « احمد حنبل - طبق روايت ابو طالب - دربارهء مردى كه به عثمان دشنام داده است گفته : اين زندقه است . » ( 3 )
اين فتاوا كه از بديهيات و مسلميات فقهى تهى است و پژوهنده را اين امكان نيست كه از صاحبان آنها بخواهد و بپرسد روى چه حساب و كتابى چنين فتاوائى صادر كردهاند و چه مداركى از قرآن و سنت يا اصول و قواعد يا قياس و استحسان داشتهاند ، مخصوصا بپرسد بنابر چه مدرك و اصلى اين احكام شما به چند تن از اصحاب - و مثلا به ابو بكر و عمر - اختصاص و انصحار يافته است ؟ ! زير اين انحصار دادن بر خلاف اصل مسلم و بديهى فقه اسلام است و مغاير عقل و انصاف .
گرفتيم كه فتاواى شما از اصل و اساس بهره داشته باشد ، آيا رجال و شخصيتهاى خاندان پاك رسالت را از آن مستثنى هستند ؟ !
شايد در ميان آن جماعت كسانى باشند كه با نهايت پرروئى بگوئيد : آرى ، على و دو فرزند بزرگوارش همان دو كه سرور جوانان بهشتىاند از آن احكام مستثنى هستند و دشنام دادن به آنان بر خلاف بد گفتن به ديگر اصحاب اشكالى ندارد ! چون پسر هندى جگر خوار به آنان بد مىگفت و لعنتشان مىكرد و مردم را با تطميع و تهديد به آن وا مىداشت و نمىتوانيم به ساحت پسر هند جسارت كنيم چون او كاتب وحى بوده است هر چند در دورهء چند روزهء مسلمانيش كه با اواخر حيات پيامبر ( ص ) مقارن بوده جز چند نامه به رؤساى قبائل ننوشته باشد ، و نيز از آن جهت كه خواهرش « ام حبيبه » همسر پيامبر ( ص ) بوده « دائى مؤمنان » حساب
هامش
( 1 ) ص 581 .
( 2 ) . 10 / 324 .
( 3 ) ص 576 .