در باره اش سخنى تند و خشن گفته است ، زيرا كسى كه چنين بگويد و عقيده داشته باشد بر خلاف اجماعى سخن گفته و عقيده بسته كه علماى حديث و فقهاى سلف و خلف اهل سنت داشتهاند و معتقد بر اين كه على پس از عثمان - رضى اللَّه عنه - از همهء مردم برتر است ، و اين چيزى است كه هيچ كس در باره اش اختلاف ندارد ، بلكه اختلاف در برترى على و عثمان بر يكديگر است و نيز پيشينيان در برترى على و ابو بكر بر يكديگر اختلاف پيدا كردهاند . بنابر اين همين اجماعى كه صورت گرفته ، دليل بر اين است كه حديث ابن عمر توهم و غلط است و اگر سندش صحيح هم باشد باز معنايش نادرست است . ( 1 )
ابن حجر پس از نوشتن خلاصهء سخن « ابو عمر » مىنويسد : « در بارهء روايت عبد اللَّه ابن عمر چنين نيز گفته شده كه لازمهء اين كه در آن هنگام ( يعنى زمان پيامبر ( ص ) ) على را از ديگران برتر نمىدانستهاند ، آن نيست كه هيچ گاه و بعدا برتر ندانسته باشند . و آن اجماع پس از زمانى كه ابن عمر معين مىكند صورت گرفته است . بنابر اين ، حديث عبد اللَّه ابن عمر از نادرستى بيرون مىآيد . »
ابن حجر و كسى كه بر سخن « ابو عمر » حاشيه زده ، ندانستهاند اجماعى كه از آن ياد مىكنند ، بر اساس و به استناد خصال و كردار و سابقه اى صورت گرفته كه امير المؤمنين على ( ع ) در زمان پيامبر ( ص ) - همان زمان كه عبد اللَّه بن عمر از اعلام برتريش بر ديگران خوددارى كرده و سكوت نموده - داشته است نه به اعتبار فضائل يا كردارى كه بعدها كسب كرده و بروز داده باشد ، به استناد و بر مبناى همان فضائل و خصالى كه قرآن و سنت از آن تمجيد كردهاند . بنابر اين اگر از اعلام برترى وى پس از ابو بكر و عمر و عثمان بر ديگران خوددارى و سكوت نموده باشند ، به معنى اين است كه او را همواره و بعدها نيز چنين شمردهاند . در اجماعى كه صورت گرفته هر گاه او را به خاطر فضائل و خصال و روحيه و تفوق اخلاقيش كه در قرآن و سنت به شرح آمده بر ديگران برتر دانستهاند چون آن فضائل و خصال را در تمام ادوار حياتش خواه در دورهء
هامش
( 1 ) - استيعاب 2 / 467 .