پيامبر ( ص ) بودهاند و جماعتى معتقدند اصحاب همگى عادل و راستروند ، و عقيده دارند پيامبر اكرم آن دو را در رديف ده نفرى كه مژدهء بهشت داده ياد كرده است - با توجه به اينها - كار طلحه و زبير را چگونه ميتوان توجيه كرد ؟ ! آيا جز بدين گونه كه گفته شود طلحه و زبير خليفه را « غير مسلمان » ميدانستهاند .
و گرنه ، و در صورتى كه او را مسلمان ميشمردند « صحابى بودن » و عادل بودن و مژدهء بهشت داشتن آنها مانع از ارتكاب اين كارها در حق وى ميشد .
در اينجا ، ما بيطرفى اختيار مىكنيم و هيچ در صدد اين نيستيم كه يكى را به حساب ديگرى محكوم نمائيم ، و فقط مىخواهيم نظريات اصحاب طراز اول را دربارهء عثمان ثبت و بررسى كنيم . نظريات طلحه و زبير دربارهء او در همان زمان كاملا روشن و صريح بوده و در قرنهاى بعد چنين بوده و اكنون نيز براى كسى كه آنها را از منابع مطمئن و مآخذ اساسى و بيغرضانه پژوهش نمايد واضح است .
اظهار توبه اى را كه ايندو پس از نقض بيعت خويش با امام ، كردهاند قبلا بررسى و ارزيابى نموديم ، دربارهء طلحه گفتيم كه گناه را بر خلاف ادعايش نه با توبه بلكه با گناه خواسته بشويد . و آنچه دربارهء طلحه گفتيم دربارهء شريكش زبير نيز صادق است . گناهى كه آنها بعنوان توبه و زدودن گناه خويش مرتكب شدهاند در نظر خداوند سهمگينتر از گناهان سابق آنها و كارى است كه مدعى توبه از آن شدهاند . توبه كاريشان عبارت بوده است از ريختن خون هزاران مسلمانى كه در دو سپاه متخاصم در جمل جنگيدهاند و همگى از خون عثمان پاكدامن و برى بودهاند ، و نيز عبارت بوده از اين كه همسر پيامبر خدا را از حالت احترام و حالى كه پيامبر ( ص ) برايش تعيين فرموده بدر آورده و به ميدان جنگ و ميان سپاهيان كشاندهاند ، و اين كه عليه
الغدير ( فارسي ) — صفحة 212
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢١٢