تا : ابراهيم - از او ( پدرش ) - بيزارى جست . »
و زمخشرى در كشاف 2 / 49 گزارش فرود آمدن آيه و گوشه زدن آن به ابو طالب را ياد كرده و آن گاه گزارش بالا را نيز كه در روشنگرى فرود آمدن آن است ياد كرده و به دنبال آن مىنويسد : اين دومى درستتر است زيرا ابو طالب پيش از كوچيدن پيامبر به مكه درگذشت و آن گاه اين آيه ، از باز پسين فرازهائى است كه در مدينه فرود آمد .
و قسطلانى در ارشاد السارى 7 / 270 مىنويسد : روشن شده كه پيامبر ( ص ) چون عمره به جا آورد به نزد آرامگاه مادرش شد و از پروردگارش دستورى خواست تا براى وى آمرزش بخواهد پس اين آيه فرود آمد كه اين گزارش را نيز حاكم و ابن ابى حاتم از زبان ابن مسعود و طبرانى از زبان ابن عباس بازگو كرده و خود نشانه اى است بر اين كه فراز ياد شده پس از درگذشت ابو طالب فرود آمد و بنياد كار را نيز بر اين بايد گذاشت كه يك فراز ، دوبار فرود نمىآيد ، مگر گواه جداگانه اى بر اين داشته باشيم
امينى گويد : مگر برانگيختهء خدا ( ص ) در روز تبوك آن هم پس از فرود آمدن آن همه فرازها كه در ص 15 تا 18 آورديم هنوز نمىدانست كه او و گروندگان به وى نمىتوانند براى بت پرستان آمرزش بخواهند و ميانجيگرى كنند ؟ پس چگونه آمده و از پروردگارش دستورى مىخواهد كه براى مادرش آمرزش بخواهد و ميانجى گرى كند ؟ آيا گمان مىكرده كه مادرش جدا از ديگر آدميان به شمار مىآيد ؟ يا اين گزارش را ساختهاند تا آبروى پيامبر پاك را بريزند و دامن پاكيزهء مادر پاكش را به آلايش بت پرستى ، چركين نشان دهند ؟
گزارش ديگر همان است كه طبرى در تفسير خود 11 / 31 از زبان قتاده آورده است كه گفت : براى ما چنين ياد كردند كه مردانى از ياران پيامبر ( ص ) گفتند : اى پيامبر خدا ! برخى از پدران ما بودهاند كه با پناه خواهان و همسايگان نيكوئى نموده و پيوند خويشاوندى را استوار داشته گرفتاران را مىرهانيدند و
الغدير ( فارسي ) — صفحة 21
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢١