گزارشهاى گذشته زيرا از همهء آنها بر مىآيد كه خداوند در آن فراز دستور به خوددارى از آمرزش خواهى مىدهد و خواست وى همان است كه از نماى بيرونى واژهها به دست مىآيد .
بگذريم ، خود همين آشفتگىها و ناسازگارىها كه ميان اين گزارشها و گزارش بخارى هست از ارزش همهء آنها مىكاهد و بازوى همه را سست مىكند پس نبايد گزارشهائى از اين دست را زمينهء گفتگو گردانيد آن هم در جائى كه مىخواهيم مسلمان نيكوكارى را از مرز آئين بيرون بشماريم و كسى را كه در راه كيش ما همه گونه جانفشانى نموده از چار ديوار آن به در كنيم .
5 - از گزارش بخارى چنان بر مىآيد كه دستور به خوددارى از آمرزش خواهى در هنگام مرگ ابو طالب فرود آمده و از نماى بيرونى آن چه اسحاق بن بشر و ابن عساكر آوردهاند نيز همين را در مىيابيم چه آنان از زبان حسن گزارش كردهاند كه چون ابو طالب در گذشت پيامبر ( ص ) گفت ابراهيم براى پدر بت پرستش آمرزش خواست و من نيز براى عمويم چندان آمرزش مىخواهم تا دستورى در اين باره به من رسد پس خداوند اين فراز را فرو فرستاد : پيامبر و گروندگان به او را نمىرسد كه براى بت پرستان ( و از آن ميان نيز ابو طالب ) آمرزش بخواهند . پس اين دستور بر پيامبر ( ص ) گران آمد و خداوند به پيامبرش ( ص ) گفت : آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش نيز هيچ نبود مگر براى وعده اى كه به او داده بود . الدر المنثور 3 / 283 و آن گاه اين گزارش ناسازگار است با آن چه ابن سعد و ابن عساكر از زبان على آوردهاند كه گفت : برانگيختهء خدا ( ص ) را از مرگ ابو طالب آگاه كردم و او بگريست و گفت : « برو او را بشوى و جامهء مرگ بپوشان و در خاك پنهان كن خدا او را بيامرزد و بر او مهربانى نمايد » من چنين كردم و برانگيختهء خدا ( ص ) چندين روز براى او آمرزش مىخواست و از خانه اش بيرون نمىشد تا جبرئيل اين فراز را فرود آورد : « پيامبر و گروندگان به وى را نمىرسد كه . . . » ( 1 )
هامش
( 1 ) طبقات ابن سعد 1 / 105 ، الدر المنثور 3 / 282 به گزارش از ابن سعد و ابن عساكر