آن چه بر گردن مىگرفتند به انجام مىرساندند آيا براى ايشان نيز آمرزش نخواهيم ؟ پيامبر ( ص ) گفت به خدا سوگند همان گونه كه ابراهيم براى پدرش آمرزش مىخواست من نيز براى پدرم آمرزش مىخواهم پس خداوند نخست اين فراز را فرو فرستاد : « پيامبر و گروندگان به او را نمىرسد . . . » و سپس نيز انگيزهء ابراهيم ( ص ) را در آن كار باز نمود و گفت : « آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش نيز هيچ نبود . . . - تا اين فراز - از پدر بيزارى جست . »
و طبرى از زبان عطيهء عوفى و او از ابن عباس آورده است كه پيامبر ( ص ) خواست براى پدرش آمرزش بخواهد و خداوند او را از اين كار با دستورى به اين گونه باز داشت :
« پيامبر و گروندگان به او را نمىرسد كه براى بت پرستان آمرزش بخواهند . . . » و او گفت : پس ابراهيم كه براى پدرش آمرزش خواست ؟ پس اين فراز فرود آمد : « و آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش نيز هيچ نبود مگر براى وعده اى كه به او داده بود . . . » الدر المنثور 3 / 283 .
و از اين دو گزارش نيز به روشنى بر مىآيد كه فرود آمدن آن فراز گرامى دربارهء پدرش و پدران كسانى از يارانش بوده نه دربارهء عمو و مادرش .
گزارش ديگر را نيز طبرى در تفسير خود 11 / 33 آورده و مىنويسد : ديگران گفتهاند كه خواست خداوند از آمرزش خواهى در اين فراز ، همان نماز گزاردن بر مردهء كسى است سپس از زبان مثنى و او از عطاء ابن ابى رباح آورده كه پيامبر گفت من نماز گزاردن بر هيچ يك از مردمى را كه بر اين قبلهاند رها نمىكنم - هر چند زنى حبشى باشد كه با روسبى گرى آبستن شود - زيرا من نشنيدم كه خداوند مرا از نماز بر كسى باز دارد مگر بر بت پرستان و اين دستور او نيز همان جا است كه مىگويد : پيامبر و گروندگان به وى را نمىرسد كه آمرزش بخواهند براى ( يا نماز بگزارند بر ) بت پرستان .
و اين روشنگرى نيز ، اگر درست باشد ناسازگار خواهد بود با همهء آن
الغدير ( فارسي ) — صفحة 22
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢٢