گفت شنيدم مردى براى پدر و مادر بت پرستش آمرزش مىخواست گفتم براى پدر و مادر بت پرستت آمرزش مىخواهى ؟ گفت « مگر ابراهيم آمرزش نخواست ؟ » من اين گفتگو را براى پيامبر ( ص ) ، بازگو كردم پس اين فراز فرود آمد :
پيامبر و گروندگان به وى را نمىرسد كه براى بت پرستان آمرزش بخواهند هر چند از نزديكان ايشان باشند و اين دستور براى پس از آن است كه بر ايشان آشكار شد كه ايشان از دوزخياناند و آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش نيز تنها براى وعده اى بود كه به وى داد و سپس كه روشن شد وى دشمن خدا است از او بيزارى جست و به راستى ابراهيم بسيار خدا خوان و نرم دل و بردبار بود ( 1 ) .
از اين گزارش بر مىآيد كه خوددارى از آمرزش خواستن براى بت پرستان ، دستورى بود كه پيش از فرود آمدن آن فراز در اين باره بايد به كار بسته مىشد و از اين روى سرور ما فرمانرواى گروندگان آن مرد را از آن كار باز داشت و آنگاه اين كار على ( ع ) سازشى ندارد با آن كه بگوئيم پيامبر ( ص ) براى عموى نامسلمانش آمرزش مىخواسته ، و تازه مىبينى كه آن مرد براى روا شمردن كار خود ، آمرزش خواستن ابراهيم براى پدرش را دستاويز مىگرداند نه آمرزش خواستن برانگيختهء خدا ( ص ) براى عمويش را ، زيرا مىداند كه او ( ص ) هرگز براى يك بت پرست آمرزش نمىخواهد .
سيد زينى دحلان در اسنى المطالب ص 18 مىنويسد : اين گزارش درست است و براى آن ، گواهى نيز از گزارش درست پسر عباس ( رض ) يافتهايم كه او گفته : مسلمانان براى پدرانشان آمرزش مىخواستند تا اين فراز فرود آمد و پس از آن از آمرزش خواهى براى مردگان خويش دست برداشتند با اين همه ، دستورى به خوددارى از آمرزش خواهى براى زندگان از بت پرستان - تا پيش از آن كه بميرند - نرسيده بود و سپس خداى برتر از پندار اين فراز را فرو فرستاد :
« و آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش نيز هيچ نبود مگر . . . » يعنى تا آن گاه كه زنده بود براى او آمرزش مىخواست و چون بمرد از آمرزش خواهى
هامش
( 1 ) سورهء توبه آيهء 113 و 114