نظر حفاظ و علماء اهل سنت دربارهء حديث سازان
حافظ جلال الدين سيوطى در « تحذير الخواص » صفحهء 21 گفته است : « فكر نمىكنم كسى از اهل سنت دربارهء كفر مرتكب گناهان كبيره فتوى داده باشد ، مگر شيخ ابو محمد جوينى ( 1 ) از اصحاب ما پدر امام الحرمين ( 2 ) دربارهء دروغ بر پيامبر اكرم گفته است : كسى كه تعمد دروغ بر رسول خدا داشته باشد كافر است و از ملت اسلام بيرون است .
و در اين فتوى بعضى ديگر مانند : امام ناصر الدين ابن منير كه از پيشوايان مالكيها است از او پيروى كردهاند ، و اين حكم دلالت مىكند كه كذب بر رسول خدا از بزرگترين كبائر است ، زيرا هيچ كدام از كبائر پيش هيچ فردى از اهل سنت ، ايجاب نمىكند كه مرتكب شوندهء آن كافر باشد مگر همين تعمد بر كذب بر رسول خدا » .
وضع حال محدثان و حفاظ و مورخان و سيره نويسان كه از ديرباز ، اين احاديث دروغ را به نام پيامبر بزرگوار اسلام ، در كتب و مؤلفاتشان آوردهاند ، از روايتى كه خطيب از قول رسول خدا آورده و ابن جوزى آن را صحيح دانسته معلوم شود و آن روايت اينست : من روى منى حديثا و هو يرى انه كذب فهو احد الكذابين :
هامش
( 1 ) او امام شافعيان عبد اللَّه بن يوسف است كه در سال 438 ه فوت كرده است او در فقه و اصول و ادب تبحر داشته است ، و جوين قريه اى است در نواحى نيشابور .
( 2 ) ابو المعالى عبد الملك ابن شيخ ابى محمد متوفى در سال 478 .