فِيها ؛
در آن [ شب ] فرشتگان ، با روح ، . . . فرود آيند « 1 » فرموده است : ملائكه و نويسندگان به آسمان دنيا مىآيند و آنچه را كه در طول اين سال بر بندگان خدا مىگذرد مىنويسند . امّا هر چه در آنجا مىنويسند موقوف بر مشيّت الهى مىنمايند . پس خداوند متعال آنچه را كه بخواهد مقدّم مىدارد و آنچه را كه بخواهد به تأخير مىاندازد ، و آنچه را كه بخواهد ثابت مىكند و امّ الكتاب در نزد اوست « 2 » .
4 . و در تفسير قول خداوند متعال :
فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ ؛
پس آنها و همه گمراهان در آن [ آتش ] افكنده مىشوند « 3 » فرموده است : اين آيه دربارهء قومى نازل شده است كه به زبان اقرار به عدالت كسى نمودند ، امّا در عمل با او مخالفت كرده و به ديگرى گرويدند « 4 » .
5 . و در تفسير قول خداوند متعال :
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ؛
پس اگر نمىدانيد ، از اهل ذكر و دانايى جويا شويد « 5 » محمّد بن مسلم روايت مىكند كه : به امام باقر عليه السّلام عرض كردم : كسانى در نزد ما هستند كه گمان مىكنند مراد آيه [ از اهل ذكر و دانائى ] يهود و نصارى مىباشد . امام باقر عليه السّلام فرمودند : اگر اينچنين باشد ، آنها شما را به دين خود خواهند خواند ! سپس امام عليه السّلام اشاره به سينهء خود نموده و فرمود : نحن أهل الذكر و نحن المسئولون ؛ ما اهل ذكر ، و آن كسانى هستيم كه بايد از آنان سؤال شود « 6 » .
6 . و در تفسير كلام خداوند متعال :
يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ ؛
[ ياد كن ] روزى را كه هر گروهى را با پيشوايشان فرا مىخوانيم « 7 » جابر بن يزيد جعفى از امام باقر عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : هنگامى كه اين آيه نازل شد ، مسلمانان به پيامبر اكرم
هامش
( 1 ) . قدر / 4 .
( 2 ) . دعائم الاسلام 1 / 334 .
( 3 ) . شعرا / 94 .
( 4 ) . اصول كافى 1 / 47 .
( 5 ) . انبيا / 7 .
( 6 ) . اصول كافى 1 / 211 .
( 7 ) . اسرا / 71 .