عرضه داشتند : اى رسول خدا ، آيا تو امام همهء مردم نيستى ؟ پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله در پاسخ فرمودند : من فرستادهء خدا به سمت همهء مردم هستم ، امّا پس از من پيشوايانى از اهل بيت من براى مردم خواهند آمد كه در ميان مردم بهپا خواهند خواست ، امّا مردم آنها را تكذيب نموده و پيشوايان كفر و ظلال و طرفداران آنها بر آنان ستم روا خواهند داشت . پس هركس به ولايت آنان درآمده ، از آنان پيروى كند و آنها را تصديق نمايد ، او از من است و با من است و بهزودى مرا ملاقات خواهد كرد . امّا آگاه باشيد كه هركس به آنها ستم روا دارد و آنان را تكذيب نمايد از من نيست و با من نخواهد بود و من از وى بيزارم « 1 » .
7 . از امام باقر عليه السّلام در رابطه با تفسير اين آيهء قرآن مجيد :
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ
سپس اين كتاب را به آن بندگان خود كه [ آنان را ] برگزيده بوديم ، به ميراث داديم ؛ پس برخى از آنان بر خود ستمكارند و برخى از ايشان ميانهرو ، و برخى از آنان در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند « 2 » سؤال شد . آن حضرت پاسخ دادند : « مراد از آنان كه در كارهاى نيك به فرمان خدا پيشگامند يا « سابق بالخيرات » امام ، مراد از ميانهرو يا « مقتصد » كسى است كه امام را بشناسد ، و مراد از كسى كه به نفس خود ستم مىكند ، كسى است كه امام را نمىشناسد « 3 » .
8 . از حضرت باقر عليه السّلام از معناى كلمهء « متوسّمين » در كلام خداوند متعال :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ ؛
به يقين ، در اين [ كيفر ] براى هوشياران عبرتهاست « 4 » سؤال شد . آن حضرت پاسخ دادند : امير المؤمنين حضرت علىّ بن ابى طالب عليه السّلام فرمود : پيامبر اكرم سرسلسلهء اين گروه بوده و من پس از او و ائمّهاى كه از نسل من هستند همه جزو گروه هوشياران يا « متوسّمين » مىباشند « 5 » .
هامش
( 1 ) . اصول كافى 1 / 215 .
( 2 ) . فاطر / 32 .
( 3 ) . اصول كافى 1 / 214 .
( 4 ) . حجر / 75 .
( 5 ) . اصول كافى 1 / 219 .