تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اليميني ( تاريخ العتبي ) ( فارسى ) — صفحة 564

مساهمون:

ص٥٦٤
5 - حذف به : گاه در مقام تعليل به خصوص در آغاز كلمهء سبب « به » حذف مىشود مانند اين عبارت : جمعى از اعيان خراسان به موالات و ممالات ايشان ( ياران ايلك‌خان ) برخاستند سبب امتداد ايام غيبت سلطان ( ص 281 س 13 ) . اما امير اسماعيل . . . اعراض كرد . . . سبب ترسى و بيمى كه در صميم دل او متمكن گشته بود ( ص 160 س 7 ) . و موارد ديگر . 6 - باء تأكيد : اين باء در آغاز افعال فراوان است از قبيل : بگذارد ، بگذاشت ، بماند ، دست بداشتند ، بكشتند ، بمانديم ، اسير بگرفت ، بگشاد ، بدانست ، برفت . در آغاز فعلهاى مركب نيز آمده ، مانند بحاصل كردن ، و باظهار كردن ( سر ضمير خويش باظهار كرد - ص 237 س 12 ) . همراه با نون نفى نيز در بعضى موارد ديده مىشود : سازى لايق بنگذاشت ( ص 136 س 5 ) . تارى از جامهء تو به همهء خراج عراق بنفروشم ( ص 78 س 13 ) ، و موارد ديگر . 7 - فرا : اين كلمه اغلب حرف اضافه در معنى « به » به كار رفته و گاهى هم پيشوند فعل است . امثلهء حرف اضافه : ترازو فراپيش گرفتى ( ص 387 س 2 ) . سنگهاى مرمر فرا دست آوردند ( ص 387 س 9 ) ، و موارد ديگر . مثال پيشوند : ميلى به خدمت و مضامت جانب او فرا نمود ( اظهار كرد ) و سر رشته در مطاوعت و متابعت او فرا داد ( رها كرد ، فروهشت ) ، و ناصر الدين جوابى فراخور نفاق و زور و غرور او بنوشت و هم بر آن مكيال صاعى چند فرا پيمود ( ص 118 س 15 ) . 8 - استعمال « را » : الف - « را » علامت مفعول صريح مطابق سبك قديم در اكثر موارد ذكر نشده است از قبيل : « و ظاهر او به جمال صورت و كمال هيئت بياراست » ( ص 1 س 5 ) يعنى ظاهر او را .
تاريخ اليميني ( تاريخ العتبي ) ( فارسى ) — صفحة 564 | أبي النصر محمد بن عبد الجبار العتبي / جعفر شعار / جرفادقاني