166 - ص 319 س 9 قرطهء سبز نبات - قرطه به معنى پيراهن و نيم تنه است . در بعضى از نسخهها « كرته » به كاف آمده كه فارسى است و معرب آن قرطه و قرطق مىباشد . در ديههاى سبزوار كرته به معنى جبهء پشمى و در كردى « كرتك » گويند . رك : فرهنگ رشيدى و المعجم شمس قيس چاپ مدرس رضوى ص 258 س آخر و حاشيهء 7 و فرهنگ نظام و برهان قاطع مصحح آقاى دكتر معين .
167 - ص 319 س 15 يا ليت لنا مثل ما اوتى محمود . . . - مأخوذ از قرآن كريم سورهء 28 « قصص » آيهء 79 ، در خود آيه به جاى محمود ، قارون است ، و تمام آيه اين است :
فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ
. يعنى :
( قارون ) بيرون آمد بر قوم خويش بر آرايش خويش ، كسانى كه اين جهان را خواهان بودند گفتند : كاشك ما را هم چنان بودى كه قارون را دادند كه او با بهرهء بزرگ است از اين جهان .
168 - ص 320 س 14 ، شفشها - رك : تعليقه صفحهء 249 .
169 - ص 325 س 7 ، و للّه سر . . . - اين شعر به گفتهء كتاب حاضر از متنبى است ، از قصيدهاى به مطلع :
عدوك مذموم بكل لسان * و لو كان من اعدائك القمران
شاعر اين قصيده را در ستايش شبيب عقيلى و قيام او بر ضد استاد كافور و كشته شدن وى به دست كافور ( 348 ه . ق . ) سروده است . رك : ديوان متنبى چاپ بيروت 1958 م . ص 475 170 - ص 325 س 11 ، لئن كان . . . - شعر از متنبى است . خطاب وى در اين ابيات به « خارجى » است كه ابو وائل تغلب بن داود را اسير گرفته بود . سيف الدوله ، خارجى را به فديه راضى ساخت و او را بفريفت و پس از حمله او را بشكست و ابو وائل را برهانيد . مطلع قصيده اين است :
الام طماعية العاذل * و لا رأى فى الحب للعاقل
رك : فتح الوهبى ج 2 ص 137 .
171 - ص 326 س 1 ، العود احمد - از اقوال سائرهء عرب است ، يعنى بازگشت و تكرار عمل خوب پسنديدهتر و قابل ستايش است . اين مثل در بسيارى از اشعار جاهليت و اسلام آمده است ، از جمله قول امرء القيس است كه گويد :
و احسن سعد فى الذى كان بيننا * فان عاد بالاحسان فالعود احمد
رك : فتح الوهبى ج 2 ص 137 .
172 - ص 332 س 3 ،
حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ
، الآيه ،
عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا . . .
- در سورهء 4 « نساء » 84 از قرآن كريم آيه بدين صورت است :
وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ