تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اليميني ( تاريخ العتبي ) ( فارسى ) — صفحة 508

مساهمون:

ص٥٠٨
آمده ، ولى در كتاب حاضر چنان كه ملاحظه مىشود 44 بيت است . 35 - ص 56 حاشيه س 18 ، هرندا - در نسخه‌هاى مب و شع بعد از بيت مذكور چنين آمده : « هرند جويى است برابر ( بر در ) جرجان كه منبع او از كوههاى دينار زارى منفجر مىشود و از جوانب چشمه‌ها بدان مىريزد و مددها بدان مىپيوندد تا از غزارت و غلبهء آب سنگ بگرداند و درخت بيخ‌آور بكند » و ظاهرا الحاقى است . 36 - ص 60 س 4 ، ابو جعفر حامى - اين نام در نسخه‌ها به اختلاف نقل شده : در « شع » جافى يا حافى و در « اس » حامى و در « مب » و « چت » جامى آمده ، اما صاحب فتح الوهبى ( ج 1 ص 133 ) لجامى ضبط كرده ، گويد : به صورتهاى جامى ، لحامى ، لحافى ، بحاثى نيز نقل شده است . 37 - ص 60 س 7 ، بعضى از افاضل عصر - در فتح الوهبى ( ج 1 ص 123 ) به نقل از « شرح نجاتى بر تاريخ عتبى » چنين آمده : شنيدم از استادان بزرگوار كه در هر مورد از كتاب يمينى كه عتبى مىگويد كه « لبعض اهل العصر » و مانند آن مراد خود مصنف است ، همچنين است در ذيل ابيات « لماثوى صدر الوزارة . . . » در صفحهء 140 كتاب حاضر ، كه منينى گويندهء شعر را خود عتبى مىداند ( فتح الوهبى ج 1 ص 242 و 288 ) . 38 - ص 61 س 8 ، الحروب سجال - سجال و مساجله اين است كه كسى مانند كار رفيق خود را بكند از قبيل راه رفتن و آبيارى كردن ، و اصل آن از سجل به معنى دلو است . ابو سفيان در روز احد پس از شكست مسلمانان با عمر بن خطاب محاجه كرد و به وى گفت : « يا بن الخطاب انه يوم الصمت يوما بيوم بدر ، و ان الايام دول و ان الحرب سجال » . عمر گفت : « لا سواء ، قتلانا فى الجنة و قتلاكم فى النار . . . » ( رك : مجمع الامثال ميدانى ) . 39 - ص 62 س 2 ، يرى الجبناء . . . - به گفتهء كتاب حاضر از متنبى است . در ديوان متنبى ( چاپ دار بيروت 1377 ، ص 232 ) چنين آمده : شهر انطاكيه مورد حمله قرار گرفت و متنبى در آنجا بود و طخرور و مادرش به دست وى كشته شدند و چنين سرود :
اذا غامرت فى شرف مروم * فلا تقنع بما دون النجوم فطعم الموت فى امر حقير * كطعم الموت فى امر عظيم ستبكى شجوها فرسى و مهرى * صفائح دمعها ماء الجسوم قرين النار ثم نشأن فيها * كما نشأ العذارى فى النعيم و فارقن الصياقل مخلصات * و أيديها كثيرات الكلوم يرى الجبناء ان العجر عقل * و تلك خديعة الطبع اللئيم . . .