( 1 ) پسر عزيزم ، بدان هر كه عيب خود را ببيند از عيب ديگران بپردازد ، و هر كه از جامهء پرهيزگارى برهنه ماند هيچ جامهايش نپوشاند ، و هر كه به دادهء خدا خرسند است بر از دست دادهء خود اندوه نخورد ، و هر كه پردهء ديگرى به درد پردگيان خانهاش عيان شوند « 1 » ( يا عيبهاى درون خانهاش نمايان شود ) ، و هر كه خطاى خود را از ياد برد خطاى ديگرى را بزرگ شمارد ، و هر كه در كارها سخت درآيد « 2 » نابود شود و هر كه به گردابها « 3 » در افتد غرق شود و هر كه شيفتهء رأى خود گردد گمراه شود و هر كه از خرد خود بىنيازى نمايد بلغزد ، و هر كه بر مردم بزرگى فروشد خوار شود ، و هر كه با دانشوران نشيند شكوه يابد ، و هر كه با بيمايگان درآميزد زبون شود ، و هر كه با مردم ستيزه كند دشنام شنود ، و هر كه به جايهاى نامناسب رود متّهم گردد ، و هر كه شوخى كند سبك شود ، و هر كه چيزى را بسيار كند بدان شناخته شود ، و هر كه پر گويد پر خطا كند ، و هر كه خطا كند كم شرم شود ، و هر كه كم شرم شود كم پرهيز گردد ، و هر كه كم پرهيز شود دلش بميرد ، و هر كه دلش بميرد به دوزخ رود .
( 2 ) اى پسر عزيزم ، هر كه به عيبهاى مردم نگرد و آن را بر خود روا شمارد ، به راستى احمق است ؛ و هر كه بينديشد ، عبرت گيرد و هر كه عبرت گيرد ، ( از ناشايستها ) كناره جويد ، و هر كه كناره جويد سالم ماند ، و هر كه شهوت را رها كند آزاد باشد ، و هر كه رشك را رها كند محبوب مردم باشد .
( 3 ) اى پسر عزيزم ، عزّت مؤمن بىنيازى او از مردم است ، و قناعت مالى است كه پايان نپذيرد ، و هر كه بسيار ياد مرگ كند به اندك مايهاى از دنيا خرسند شود ، و هر كه بداند سخن او ( در شمار ) كردار اوست ، كم سخن گويد مگر در آنچه سودش دهد .
( 4 ) اى پسر عزيزم ، شگفتا از كسى كه از كيفر بترسد ( ولى از گناه ) دست نكشد ، و اميد ثواب دارد و توبه نكند و كردار ننمايد . اى پسر عزيزم ، انديشه روشنى آرد و بيخبرى تيرگى ، و نادانى گمراهى فزايد . نيكبخت آنكه از ديگرى پند گيرد . ادب بهترين ميراث است . و نيكخويى بهترين همنشين باشد . با گسستن پيوند خانوادگى ( قطع رحم ) پيشرفت و بالندگى نباشد و با تبهكارى توانگرى صورت نبندد .
( 5 ) اى پسر عزيزم ، عافيت ده بخش است كه نه بخش آن خاموشى است جز ذكر خدا و يك بخش ترك همنشينى با بيخردان است .
( 6 ) اى پسر عزيزم ، هر كه به عصيان و نافرمانى از خدا در مجالس خود نمايى كند خداوندش زبون سازد و هر كه دانش جويد دانا شود .
هامش
( 1 ) در پارهاى نسخهها به جاى « عورات بيته » [ عوراته - پردگيانش يا عيبهايش ] آمده است .
( 2 ) مراد آن است كه به رنج و زحمت و تحمّل مشقّت و بدون اسباب و ابزار و تسهيلات دست به كارى زند .
( 3 ) ن : به جاى « الغمرات - ژرفابهاى خطير » [ اللجج - گردابها ] ، ( كه به اين وجه ترجمه شد . - م . )