مِنْ شَيْءٍ
- ما در قرآن چيزى را فرو گذار نكرديم » « 2 » و در حج بدرود كه پايان عمر آن حضرت بود بر او نازل فرمود :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
- امروز « 3 » دين شما را به حدّ كمال رسانيدم و بر شما نعمت خود را تمام كردم و دين اسلام را بر شما پسنديدم . » « 4 » و امر امامت از كمال دين است . و ( پيامبر ) صلّى اللَّه عليه و آله در نگذشت مگر آنكه همهء نشانههاى دينش را براى امّتش روشن ساخت و راههايشان را براى ايشان توضيح داد و ايشان را به راه حق سپرد . و على عليه السّلام را پرچم و پيشوايى براى آنان قرار داد ، و هيچ چيز از نيازمنديهاى مردم را واننهاد مگر آنكه آن را بيان كرده باشد . پس هر كه ادّعا كند كه خداوند دينش را كامل نفرموده در واقع كتاب خدا را رد كرده ، و هر كه كتاب خدا را رد كند به راستى كافر شده است . آيا قدر امامت و پايگاه آن را در ميان امّت مىفهمند تا بهگزينى ( و انتخاب ) ايشان در آن روا باشد ؟ « 5 » ( 1 ) به راستى ، امامت ( و پيشوايى ) مقامى است كه خداوند ، پس از نبوّت و خليل بودن در مرتبهء سوّم ، به ابراهيم عليه السّلام اختصاص داد و فضيلتى است كه بدان شرفش افزود و نامش را بلند آوازه كرد ، پس خداى عزّ و جلّ فرمود :
وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً
- و چون ابراهيم را پروردگارش به شعائرى چند آزمود ( و آموزش داد ) و او آنها را به انجام رساند ، فرمود من تو را پيشواى مردم مىگمارم » « 6 » . ( حضرت ) خليل شادمانه گفت :
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي ، قالَ : لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
- و از زاد و رود من ( چه كسى را مىگمارى ؟ ) فرمود : عهد من به ستمكاران ( مشركان ) نرسد . » « 7 » پس اين آيه امامت ( و پيشوايى ) هر ستمكارى را تا به روز قيامت باطل كرد و آن را ( فقط ) در برگزيدگان نهاد . ( 2 ) سپس خداوند امامت را گرامى داشت و آن را در نژاد شايستگان برگزيده و پاكش قرار داد و فرمود :
وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ
- و به او اسحاق و يعقوب را برسرى بخشيديم و همهشان را از شايستگان قرار
هامش
( 2 ) الانعام ، 38
( 3 ) به عقيدهء اماميّه مراد از « اليوم - امروز » در اين آيهء شريفه ، روز عيد غدير خم ، اعلام ولايت و خلافت حقّهء على عليه السّلام است . - م .
( 4 ) المائدة ، 3
( 5 ) در العيون به اضافه دارد [ انّ الامامة اجلّ قدرا و اعلى مكانا و امنع جانبا و ابعد غورا من ان يبلغها الناس بعقولهم او ينالوا بآرائهم او يقيموا اماما باختيارهم - به راستى امامت گرانقدرتر و بزرگوارتر و بلندپايگاهتر و استوار حصارتر و ژرفتر از آن است كه مردم با خردهاى خويش آن را دريابند يا با انديشه و آراء خود بدان برسند يا بتوانند به اختيار خود امامى منصوب كنند ]
( 6 ) صدر آيهء 124 ، سورهء بقره . - م .
( 7 ) ذيل آيه 124 ، سورهء بقره . - م .