هذه الآفات بل تكشف عنهم عند القنوط منهم فيكون وقوعها بهم موعظة و كشفها عنهم رحمة » « 1 » .
بعضى اوقات سلاطين سفّاك و جبابرهء بىباك بر مردم تسلّط پيدا مىكنند چون چنگيز و هلاكو ، ولى دوام ندارند . اگر دوام داشت نوع بشر منقرض مىشد و اگر خالقى نبود كه نگاهدارى نمايد مىبايست دوام آن اتّفاق بشود ، و همچنين قحطى اتّفاق مىشود ، ولى هيچكدام دوام ندارد و جزئى خواهد بود ، از آن جهت فرمود : « و لنبلونّكم بشيء من الخوف « 2 » - تا آخر » با « تنكير » و تحقير در « من » تبعيض .
هامش
- النّسخ بإهمال الأوّل و إعجام الثّانى من : لدغ العقرب .
( 1 ) - بقيّة الكلام من كتاب توحيد المفضّل . ( ادامهء سخن از كتاب توحيد مفضّل ) :
« چرا باد - براى مدّتهاى زياد - نمىايستد تا همه چيز گنديده و فاسد شود ؟ چرا آب آنقدر فوران نمىكند كه سرزمين را غرق كند ؟ چرا و با و هجوم ملخها و ديگر بلاها براى هميشه ادامه ندارد تا همه چيز در عالم هستى نابود شود بلكه گاه پديد مىآيند و پس از چندى مىروند ؟ نمىبينى كه جهان هستى از آن بلاهاى بزرگ در امان است و تنها گاه به اين درد و بلاهاى آسان گرفتار مىشود ؟ اين براى آن است كه مردم ادب شوند و استقامت يابند . اين بلاها هميشه ادامه ندارد ، بلكه آنگاه كه مردم نااميد مىشوند بر طرف مىگردند . وقوع آنها براى مردم درس عبرت و موعظه و رفتن و برداشتن آنها نيز رحمت و لطف الهى است . »
( 2 ) - در تفسير مجمع البيان گويد : اين كلمه با دو فعل بعد از آن « نعلم » و « نبلو » با ياء به صورت غايب خوانده شده است تا مربوط به جمله جلو باشد يعنى خدا آزمايش مىكند . و همين قرائت از امام باقر عليه السّلام نقل شده است . و نيز با نون به صيغهء متكلّم خواندهاند . و در تفسير أبو الفتوح رازى گويد : يعنى مىآزمائيم شما را تا بدانيم -