ترديد را به ساير آيات و عبارات قرآنى كه متضمن بيان ميرايى پيامبر [ ص ] است ، تعميم داده است ، يعنى آيات 185 سورهء آل عمران ، 35 سورهء انبياء ، 57 سورهء عنكبوت و سىام سورهء زمر . « 1 » بسيار بعيد است كه ابو بكر آيهء 144 سورهء آل عمران را براى پيشبرد بحث در آن موقعيت ، از پيش خود جعل كرده باشد . همچنين اينكه بعضى گفتهاند عمر ادعا كرده است كه هرگز چنين آيهاى نشنيده است ، اعتبارى ندارد . چراكه كل قرآن به هيئت مكتوب درميان حلقهء پيروان و اصحاب او [ : پيامبر ] تداول نداشته است كه شخصا مطالعه كنند ، و يك آيهء نازل شده ، چهبسا به آسانى در طى سالها حتى از خاطر كسى كه آن را شنيده بود ، محو مىشده است . اگر آيه درست در اين زمينه جانمىافتد ، احتمالا از اين جهت است كه به نوعى جانشين و هم مضمون با آيهء بعدى است ، و سجعها يا « فاصلهها » ى پايانى آيهها هم مؤيد [ درستى جاى ] آن است . اين آيه به نحو تحسينانگيزى با زمينهء تاريخى نزول آن تناسب دارد . زيرا معناى آن اشاره به خطابهاى دارد كه پيش از آغاز غزوه احد بيان شده ، و پس از شكست [ مسلمانان در آن غزوه ] هم بار ديگر القا گرديده است ، و اشاره به شايعهاى دارد كه در طى جنگ شايع شد و راه را براى اين خبر [ نادرست ] هموار كرد كه بگويند حضرت محمد [ ص ] كشته شده است . در اين صورت دليلى ندارد كه در صحت و اصالت آيهاى كه اين همه با زمينه و زمانه انطباق دارد ، چونوچرا كنيم .
درمورد ساير آياتى كه اشاره به ميرايى حضرت رسول [ ص ] دارد ، شوالى تصريح كرده است كه يكايك آنها با زمينههايشان ربط و تناسب دارند ، و بابقيهء [ آيات و سور ] قرآن نيز همخوانى و هماهنگى دارند . « 2 » انسان بودن يعنى تأكيد بر بشريت و ميرايى حضرت رسول [ ص ] بخشى از معارضات او با مخالفانش بود ، و خارج از قرآن شمردن آن ، برابر با كنار گذاردن اصيلترين بخشهاى آن است .
ويل « 3 » نيز در مورد صحت و اصالت آيهء مشهورى كه به سير شبانه [ - اسراء ] حضرت [ ص ] به بيت المقدس اشاره دارد ، يعنى آيهء اول سورهء اسراء چونوچرا دارد . او
هامش
( 1 ) .Historisch - Kritische Einleitung in der Koran , second edn , Bielefeld , 1878 , 52 .( 2 ) . تاريخ قرآن نولدكه - شوالى ، ج 2 / 82 .
( 3 ) .Einleitung , 74 .