همه را [ كه به اصطلاح چهارده روايت را تشكيل مىدهند ] در جدول زير بيان كرد . « 1 »
ناحيه / قارى / راوى اوّل / راوى دوم
مدينه / نافع ( م 169 ق ) / ورش ( م 197 ق ) / قالون ( م 220 ق )
مكه / ابن كثير ( م 120 ق ) / بزّى ( م 243 ق ) / قنبل ( م 291 ق )
دمشق / ابن عامر ( م 118 ق ) / هشام ( م 245 ق ) / ابن ذكوان ( م 242 ق )
بصره / ابو عمرو بصرى ( م 154 ق ) / دورى ( م 246 ق ) / سوسى ( م 261 ق )
كوفه / عاصم ( م 128 ق ) / حفص ( م 180 ق ) / شعبه ( م 194 ق )
كوفه / حمزه ( م 156 ق ) / خلف ( م 229 ق ) / خلّاد ( م 220 ق )
كوفه / كسائى ( م 189 ق ) / دورى ( م 246 ق ) / ليث بن خالد ( م 240 ق )
درحالىكه نظام پيشنهادى ابن مجاهد در باب قرائات هفتگانه پس از مدتى نظرا قبول عام يافت ، فقط يك روايت از چهارده روايت ، يعنى روايت حفص از عاصم ، امروز وسيعا در عمل به كار مىرود . مصحف رسمى طبع قاهره [ در عهد ملك فؤاد اول ] اين قرائت را بازسازى و اعمال كرده ، و بدينسان به آن تفوق رسمى و قانونى خاصى بخشيده است . اكتفاى انحصارى به قرّاء سبعه بلافاصله مورد قبول و تصويب همهء علماى اسلام واقع نشد . بعضى از قرائات عشره ( دهگانه ) ( هريك داراى دو روايت ) و بعضى از قرائات چهاردهگانه سخن مىگفتند ، اگرچه از لااقل چهار قارى اخير ، هركدام ، يك روايت موجود بود . سه قرائت پس از قرائات هفتگانه از قرار زير است :
مدينه ابو جعفر ( م 747 م / 130 ق )
بصره يعقوب الحضرمى ( م 820 م / 205 ق )
كوفه خلف ( كه راوى حمزه هم بود ) ( م 843 م / 229 ق )
چهار قرائت پس از قرائات دهگانه به قرار زير است : مكه ابن محيصن ( م 740 م / 123 ق )
هامش
( 1 ) . براى تفصيل بيشتر - تاريخ قرآن نولدكه - شوالى ، ج 3 / 186 - 189 ؛ و بلاشر ، ص 118 - 123 . در آنجا تاريخهاى مختلفى براى اين علما ياد شده است .