سورهء محمد ، آيهء 27 ) . اندكى پس از فتح مكه در سال 630 ميلادى / هشتم هجرى ، مشركان از نزديك شدن به كعبه ممنوع شدند [ سورهء توبه ، آيهء 28 ] ؛ و روايات مأثور حاكى از آن است كه آنان در سال بعد از زيارت خانهء خدا بازداشته شدند . احكام و مقررات تفصيلى حج در قرآن كريم نيامده است . « 1 »
ث . ازدواج و طلاق
در قرآن مجيد چندين آيه و عبارت هست كه به ازدواج و طلاق مىپردازد . « 2 » دشوارى و پيچيدگى مسئله ناشى از اين واقعيت است كه پيشترها [ پيش از نزول قرآن ] بعضى از عربها كه مسلمان شدند از نظام مادرسالارانهء خويشاوندى تبعيت مىكردند .
يكى از اين مشكلات انواعى از چندشوهرى بود كه طبق آن زنان چند شوهر داشتند و مسئلهء نسب و صلب مغفول بود . بدينسان ، اينكه به مردان اجازه داده شده است [ سورهء نساء ، آيهء 3 ] كه تا چهار همسر داشته باشند ، درواقع محدودسازى تعدد زوجات نامحدود پيشين نبوده ، بلكه كوششى است براى حل معضل افزايش تعداد زنان ( و اصلا پس از كشته شدن بسيارى از مردان در جنگ احد ) ، و درعينحال زنان را محدود و موظف به داشتن فقط يك همسر در يك زمان مىسازد . نظام اسلامى را مىتوان به عنوان
هامش
( 1 ) . دربارهء حج مقايسه كنيد با مقالهء « حج » ( نوشتهء ا . ى . ونسينكA . J . Wensinkو ديگران ) در دايرة المعارف اسلام [ به انگليسى ] . ويرايش دوم ؛ همچنين كتاب سفر مقدسThe Sacred Journey( لندن ، 1961 ) اثر احمد كامل كه راهنمايى براى زيارتهاى مسلمانان است .
( 2 ) . براى تفصيل نگاه كنيد به مقررات مختلف طلاق در سورهء بقره ، آيات 228 - 236 و به بعد ؛ همچنين آيهء 241 ؛ سورهء احزاب ، آيهء 49 ( در مورد طلاق قبل از زفاف ) ؛ سورهء طلاق ، آيات 1 - 7 ( در مورد احكام ممنوع مشركان ) ؛ مجادله ، آيات 1 - 4 . همچنين سورهء تحريم ، آيهء 5 ( تهديد همسران پيامبر - ص - ) دربارهء ازدواج ( نكاح ) . ازدواج با مشركان روا نيست : بقره ، 221 . ازدواج با زنان اهل كتاب ( يهود و نصارا ) ، مائده ، 5 . شيوهء آميزش همسران : بقره ، 223 . ازدواج با بيوهها ، بقره ، 234 به بعد . جواز ازدواج با چهار زن : نساء ، 3 . قوانين ازدواجهاى ممنوع : نساء 22 ؛ احزاب ، 4 ( دربارهء ظهار و فرزندخوانده ) . احكام مختلف : نساء ، 4 ( مهريه ) ، 24 - 28 ، 127 - 129 ؛ نور ، 26 ، 32 به بعد ؛ ممتحنه ، 11 . كنيزكان ( به عنوان همسر [ موقت ] ) : نساء ، 25 ؛ مؤمنون ، 5 - 7 ؛ معارج ، 29 - 31 . احكام كلى : روم ، 21 . امتيازات خاص حضرت محمد [ ص ] : احزاب ، 50 - 52 . همسران پيامبر [ ص ] : احزاب ، 6 ( امهات المؤمنين ) ، 28 - 34 ، 53 - 55 ، 59 ؛ تحريم ، 3 - 5 . ازدواج موقت ( متعه ) ، نساء ، 28 ( و بعضى تفسير اين آيه را در اين معنى رد و تخطئه كردهاند ) . تفصيل بيشتر در كتاب پيامبر در مدينه ، اثر وات ، ص 272 - 289 آمده است . مقايسه كنيد با كتابDie Eheschliessung im Koran، نوشتهء ساراكوهنSara Kohn، لندن ، 1934 .