مىگيرد ، و لذا مىتوان استنباط كرد كه اين داستانها در هيئتى كه قرآن حكايت كرده است ، در عربستان رايج بودهاند .
وقتى كه در شيوهء به كار رفته در داستانهاى قرآن تأمل شود ، چنين برمىآيد كه هفت داستان اصلى و عمده وجود دارد كه به فهرست آنها در آيات 42 تا 44 سورهء حج اشاره شده است و آنها عبارتند از : نوح ( خ ) ، عاد ( الف ) ، ثمود ( ب ) ، قوم ابراهيم ( د ) ، قوم لوط ( ذ ) ، قوم مدين ( ت ) ، و قوم موسى ( ز ) ، توسّعا مىتوان گفت كه داستان ( پ ) ، تكرار و المثناى داستان ( ب ) ، و داستان ( ث ) تكرار و المثناى داستان ( ت ) ، و ( ر ) تكرار و المثناى ( ذ ) است ، زيرا ( ج ) و ( چ ) فقط اشارهاى هستند ، نه داستان كامل . داستان ( ح ) فقط يك بار ياد شده است ، و داستان ( ژ ) با آنكه تكرار و المثناى ( ز ) نيست ، هيئت آبوتاب يا شاخو برگيافتهء آن است ، چراكه آن هم به موسى [ ع ] ربط دارد . اين مسئله كه داستانهاى داراى مكافات الهى را عنصر مستقلى در قرآن بشماريم با اين مسئله تقويت و تأييد مىشود كه آنها معمولا گروهى مىآيند ، هرچند كه مؤلّفههاى هر گروه فرق مىكند . اين نكته وقتى كه به صورت جدول عرضه شود و طول نسبى هركدام آشكار شود ، بهتر روشن مىگردد .
سورهء اعراف : نوح ( 57 - 62 ) ؛ عاد ( 63 - 70 ) ؛ ثمود ( 71 - 77 ) ؛ لوط ( 78 - 82 ) ؛ مدين ( 83 - 91 ) .
سورهء توبه : نوح ، عاد ، ثمود ، ابراهيم ، مدين ، مؤتفكات .
سورهء هود : نوح ( 27 - 51 ) ؛ عاد ( 52 - 63 ) ؛ ثمود ( 64 - 71 ) ؛ ابراهيم و لوط ( 72 - 84 ) ؛ مدين ( 85 - 98 ) .
سورهء ابراهيم : ( اشارهء كوتاه در آيهء 9 ) ، نوح ، عاد ، ثمود .
سورهء انبياء : موسى و هارون ( 49 - 51 ) ، ابراهيم ( 52 - 73 ) ؛ لوط ( 74 و به بعد ) ؛ نوح ( 76 و به بعد ) . داود و سليمان ، ايوب ، يونس ، زكريا ، مريم و ديگران ( 78 - 94 ؛ و نه قصهء داراى مكافات الهى ) .
سورهء مؤمنون : نوح ( 23 - 31 ) ؛ نام برده نشده ، شايد مراد ثمود باشد ( 32 - 43 ) ؛ ديگرانى كه نام برده نشدهاند ( 44 - 46 ) ؛ موسى ( 47 - 50 ) .
سورهء فرقان : موسى ( 9 - 68 ) ؛ ابراهيم ( 69 - 104 ) ؛ نوح ( 105 - 122 ) ؛ عاد ( 123 - 140 ) ؛
در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: ريچارد بل
ص٢٠٠