تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 156

مساهمون:

ص١٥٦
11 .
لا تَسْمَعُ فِيها لاغِيَةً
( در آن‌جا [ سخن ] بيهوده‌اى نشنوند ) 12 .
فِيها عَيْنٌ جارِيَةٌ
( در آن‌جا چشمه‌اى روان باشد ) 13 .
فِيها سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ
( در آن‌جا تخت‌هايى است بالابلند ) 14 .
وَ أَكْوابٌ مَوْضُوعَةٌ
( و كوزه‌هايى پيش‌نهاده ) 15 .
وَ نَمارِقُ مَصْفُوفَةٌ
( و بالش‌هايى رديف‌شده ) 16 .
وَ زَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ
( و فرش‌هاى زرباف گسترده ) 17 .
أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ
( آيا در شتر نمىنگرند كه چگونه [ بديع ] آفريده شده است ) 18 .
وَ إِلَى السَّماءِ كَيْفَ رُفِعَتْ
( و نيز به آسمان كه چگونه برافراشته شده است ) 19 .
وَ إِلَى الْجِبالِ كَيْفَ نُصِبَتْ
( و نيز به كوه‌ها كه چگونه برقرار گرديده است ) 20 .
وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ
( و نيز به زمين كه چگونه گسترده شده است ) 21 .
فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ
( پس اندرز ده كه همانا تو اندرزگويى ) بحث ما اين است كه آيات 17 تا 20 پيوندى با آيات قبلى يا بعدى ندارد ، و از نظر سجع و فاصله نيز متمايز است . لذا دشوار مىتوان دانست كه اين آيات چگونه در اين‌جا قرار داده شده است . اگر تصور كنيم كه يكى از مدوّنان يا گردآورندگان چنين جايى به آنها داده است ، جاى اين سؤال هست كه آيا يك گردآورندهء مسئول جاى مناسب‌ترى براى آن پيدا نكرده است . فرضيهء بل اين است كه آيات 17 تا 20 از آن جهت در اين‌جا قرار گرفته است كه پشت آيات 13 تا 16 نوشته شده بوده است . او همچنين بر آن است كه آيات 13 تا 16 هم كه از نظر سجع يا فاصله از آيات پيشين متمايز است ، خود افزودهء بعدى است و اتفاقا در پشت تكهء « كاغذ » يا صحيفه‌اى كه داراى آيات 17 تا 20 بوده است ، نوشته شده است . در مورد آيات 16 تا 19 سورهء قيامت هم همين نظر صادق است . آيات 13 تا 16 ( كه هم از نظر سجع و فاصله و هم از نظر طول متفاوت است ) به نظر مىرسد كه به آيات 7 تا 12 افزوده شده است ، كه با مسئلهء قيامت ربط دارد و در پشت « كاغذ » يا صحيفه‌اى كه آيات 16 تا 19 همين سوره نوشته شده بوده ، نوشته شده است . در سورهء انشقاق تغيير و