اين آيهء شريفه به دو حكم دلالت دارد :
1 - اگر كافران ايمان بياورند ، گذشتههاى اعمال آنان هرآنچه مربوط به حقوق خداست ، بخشوده مىشود و اين امر دليل آن است كه كفّار نيز در حال كفر مكلّف به فروع و هم اصول هستند .
2 - آنان اگر پس از اسلام آوردن ، مرتّد گشتند ، به عذاب و نكال الهى گرفتار مىشوند و اين امر ، روش الهى است كه در امم و ملل گذشته نيز جارى بوده است و در اين تهديد الهى ، دليلى بر جواز قتل مرتدّ وجود دارد ، ولى اين امر پس از پذيرش توبهء او در سه روز مىباشد .
اگر گفته شود : چرا در حكم اوّل آن را اختصاص به حقوق الهى داديم ، پاسخ آن است كه دليل داريم كه حقوق مردمى ، ساقط نمىگردد ، مگر پس از اداى كامل آن .
پس اين حكم عام است و با دليل منفصلى تخصيص خورده است كه حقوق الهى با عنايت پروردگار متعال قابل سقوط است .
* * *
كنز العرفان في فقه القرآن — صفحة 470
مساهمون: المقداد السيوري
ص٤٧٠