4 - مرابطه بدون اختلاف در زمان ظهور امام ( عليه السّلام ) جايز است و آيا در دوران غيبت هم جايز است يا نه ؟ شيخ طوسى ( ره ) از مرابطه در زمان غيبت منع كرده است ، آن هم براساس روايتى است كه وجود دارد ولى بهتر جواز آن مىباشد و چون مرابطه جهاد نيست كه مشروط به وجود امام ( عليه السّلام ) بوده باشد ، بلكه پاسدارى از مرزهاست و اين امر بر تمام مسلمانان واجب كفايى است و چون روايت مزبور مشتمل بر كتابت است ، از اينرو ناتوان از مقاومت دليل مىباشد . ( يعنى روايت مشتمل بر كتابت راوى با امام ( عليه السّلام ) است نه آنكه مستقيم خود روايت كرده باشد )
5 - فردى كه خود نمىتواند از مرزها پاسدارى كند ، بايد به افرادى كه آمادگى و شايستگى اين كار را دارند ، كمك و مساعدت نمايد . از اينرو « مرابطه » را با انفاق و احسان در يك رديف شمرده است ، جايى كه مىفرمايد
« ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ »
؛ يعنى « هرآنچه در راه خدا إنفاق نمودهاند از اجرها و پاداشهاى شما كاسته نمىشود » .
* * *
[ 165 ] آيه سوّم :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ ، أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ
« 1 »
»
؛
« اى گروهى كه ايمان آوردهايد ! هر كه از شما از دين خود مرتّد شود ، به زودى خدا قومى را كه بسيار دوست دارد ، و آنان نيز خدا را دوست دارند و نسبت به مؤمنان فروتن و نسبت به كافران سرفراز و مقتدرند ( مانند على ( عليه السّلام ) و شيعيانش ) به نصرت اسلام برمىانگيزاند كه در راه خدا جهاد كنند و در راه دين از نكوهش و ملامت احدى ، باك نورزند . اين است فضل خدا به هر كه خواهد عطا مىكند و رحمت خدا واسعه و بىنهايت است و به احوال هر كه شايستگى آن را دارد ، دانا است » .
راوندى و فاضل معاصر ما ( ابن متوّج بحرانى ) گفتهاند : اين آيه در مورد اهل بصره نازل شده است اين معنى را از امام باقر ( عليه السّلام ) نقل كردهاند و از ابن عبّاس و عمّار و امير المؤمنين ( عليه السّلام ) هم نقل شده است . اين آيه در مورد « روز جمل » مىباشد و فرمودند : اهل اين آيه ، جز امروز مورد مقاتله واقع نشدهاند . « 2 » و اين آيه را قرائت نمودند و از حذيفه هم همانند اين سخن ، نقل شده است .
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء ، 54 .
( 2 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 102 ، حديث 280 .