« عصمت » در لغت به معناى منع و جلوگيرى است و زن در اثر نكاح ، به جز شوهر ، از ديگران ممنوع و مصون مىشود و در اين قسمت از آيهء شريفه ، اشارهاى به اين موضوع آمده است كه ازدواج با كافر بههيچوجه ، جايز نيست ، خواه حربى باشد يا ذمّى ، دائمى يا منقطع ( تحقيق آن در باب نكاح خواهد آمد ) .
مجاهد گفته است : اين فراز از آيه ، امر به طلاق دادن هر كسى است كه با كفّار باقى مانده باشد .
نخعى گفته است : « مقصود از آن ، زنى است كه به دار حرب بپيوندد و مرتدّ شود . و ابن عبّاس گفته است هر كسى كه در مكّه زن داشته باشد چون اختلاف دو منزل عصمت آن را بريده است و گره آن را بازگشوده است . تمام اين توجيهات ، تخصيص زدن عموم لفظ است ، بىآنكه دليلى وجود داشته باشد و همچنين قول كسى كه گفته است : « مراد از كوافر » بتپرستان مىباشد ، چون نزول آيه در آن باب بوده است ، اين قول هم ، باطل است ، چون شناختى كه عبرت با عموميّت و گسترش لفظ است و سبب نزول ، هرگز نمىتواند مخصّص بوده باشد .
7 -
« وَ سْئَلُوا ما أَنْفَقْتُمْ وَ لْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا »
؛ يعنى : « اگر زنى از مسلمانان مرتّد گرديد و به اهل خويش پيوست ، پس مهر خود را از آنان مطالبه كنيد . در صورتى كه مانع شوند و آنان نيز همانند شما درخواست كنند » . اينها احكام خداست كه در شرع او آمده است و ميان شما حكم و داورى مىكند . او به حقايق امور ، عالم است و داور افعال خويش است .
8 -
« وَ إِنْ فاتَكُمْ شَيْءٌ مِنْ أَزْواجِكُمْ إِلَى الْكُفَّارِ »
؛ زمانى كه دستور پرداخت مهر زنان كافر را بيان نمود ، و مسلمانان اين سخن را پذيرفتند . به كفّار نيز امر فرمودند كه مهريّهء زنى را كه به آنان پيوسته است ، بپردازند . آنان قبول نكردند . اين آيه نازل شد : اگر از شما چيزى فوت گرديد ، به اين صورت كه يكى از زنان مسلمان ، به صورت مرتّد به گروه كفّار پيوست و آنان مهريّه را نپرداختند و از كفّار غنيمت گرفتيد ، در آن صورت از آن غنيمت ، حقّ اين شوهر را بپردازيد .
گفته شده است : معناى « عقبى » غنيمت مىباشد و « مهريّه » به « عقبى » تشبيه شده است ، چون مهريّهء هر كدام از زنان ديگر ، به تعاقب و پىدرپى آمدن تشبيه گرديده است ؛ يعنى : شما مهريّه او را مىپردازيد ، آنان نيز متعاقبا وظيفه دارند مهريّهء شما را ( در صورتى كه زن شما مرتّد شده ، و به گروه كفّار پيوسته است ) از آنان بگيريد .