( ممكن است برخى جاسوس باشند ) شما از آنان تحقيق كرده و امتحانشان كنيد . اگر با ايمانشان شناختيد ، آنان را بپذيريد و ديگر به سوى شوهران كافرشان برنگردانيد چون هرگز اين زنان مؤمن ، بر آن شوهران كافرشان حلال نيستند ، ولى مهر و نفقهاى كه شوهران آنان ، خرج آن زنان كردهاند ، به آنان بپردازيد و باكى نيست كه شما با آنان ، ازدواج كنيد ، در صورتى كه أجرت و مهرشان را داده باشيد و هرگز متوسّل به حفاظت و نگهدارى كافران نشويد ( يعنى ازدواج و دوستى و نظير آن با كافران نبنديد ) و اگر زنان از اسلام به كفر برگشتند ، از كفّار مهر و نفقهتان را مطالبه كنيد .
اين حكم خدا در ميان شما بندگان است و خداوند به حقايق امور دانا ، و به مصالح بندگان ، آگاه مىباشد » .
گفتار ابن عبّاس :
ابن عبّاس مىگويد : وقتى كه صلح حديبيّه رخ داد و نوشتهاى از طريق صلح آماده شد كه مضمونش آن بود كه : « هر كسى كه از كفّار به سوى پيامبر خدا آمده باشد . پيامبر خدا آن را بازگرداند و هر آن كس از اصحاب رسول خدا ( ص ) كه به سوى كفّار برود ، آن را بازنگردانند . پس از اين عهدنامه ، سبيعه ، دختر حارث اسلمى كه از طرف كفّار به سوى مسلمانان آمده بود ، همسرش مسافر يا صيفى بن راهب كه كافر بود ، به حضور پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمد و گفت : همسرم را برگردان ، چون تو شرط كردهاى كه فراريان ما را بازگردانى و اين مركّب عهدنامه است كه هنوز خشك نشده است . پس اين آيه نازل شد كه متضمّن احكام و دستورات خاصّى است :
1 - قبلا گذشت كه عمل كردن به مضمون عهدنامه ، در صورتى كه متضمّن شرايط صحيحه بوده باشد ، واجب است البتّه ، نه شرايط فاسده هرچند صلح حديبيّه ، متضمّن برگرداندن هر فردى بود كه از سوى كفّار آمده باشد . ولى اين شرط مطلق بود و در صورتى كه مشتمل بر مفسده نبوده باشد ، قابل تقييد بود . از اينرو پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) هر كدام از مردانى را كه از سوى آنان مىآمد و داراى عشيره و قبيله بودند ، بازمىگرداند ، چون از حفظ سلامت آنان مطمئنّ بود . امّا افرادى كه داراى فاميل و عشيره نبودند كه از آنان ، حمايت كنند ، بازنمىگرداند ، چون نگران سلامت آنان بود . از اينرو هرگز زنان را برنمىگرداند ، هرچند داراى عشيره و فاميل بوده باشند . چون فاميل و عشيرهء اين زنان از ازدواج آنان با كفّار امتناع نمىكردند . در