براى هيچ كسى پيش از من و بعد از من حلال نشده است و براى خود من حلال نيست مگر ساعتى از روز را . « 1 »
و باز گفته شده است : « مقصود ايمن بودن از قحطى » و بلا است ؛ زيرا ابراهيم ( عليه السّلام ) آنان را در وادى و صحراى بىآب و علف سكنى داده است . « 2 »
نكتهء دوّم :
از آيه استفاده مىشود كه تقاضاى روزى و گشايش امور و در رفاه بودن از لحاظ زندگى اقتصادى و روزى حلال و پاك و اقتصاد سالم از خداوند ، جايز و روا خواهد بود ، چه آنكه از جملهء
« مِنَ الثَّمَراتِ »
معلوم مىشود كه مقصود ، تنها روزى ، و قوت لايموت نيست . و اگر منظور قوت و روزى بخورونمير و سدّ رمق بود ، نيازى به آوردن
« مِنَ الثَّمَراتِ »
نبود و از
« مِنَ الثَّمَراتِ »
استفاده مىشود كه منظور ، رفاه و بهبودى وضع اقتصادى مطلوبى مىباشد . از امام صادق ( عليه السّلام ) نيز نقل شده است كه فرمود :
ثمرات قلوب و ميوههاى دلها است كه محبّت و علاقهء مردم را به مردم اين سرزمين جلب مىكند » . و از امام باقر ( عليه السّلام ) نقل شده است كه فرمود : « ميوههايى است كه نوعا مردم از نقاط دوردست براى اهل مكّه مىآورند » . و خداوند تقاضاى ابراهيم ( عليه السّلام ) را اجابت فرمود و ميوههايى را كه نوعا در شهرهاى ديگر يافت نمىشوند ، در مكّه به وفور فراهم نموده است ، حتّى حكايت شده است در يك روز واحد در مكّه ميوههاى بهارى ، تابستانى ، پاييزى و زمستانى همگى يكجا ، يافت گرديده است .
نكتهء سوّم :
مكّه و خانهء خدا به ايمن بودن توصيف شده است و ابراهيم ( عليه السّلام ) دعا نموده است كه اهل مكّه از روزى فراوانى برخوردار باشند و از نعمتهاى گوناگون بهرهمند گردند . همهء اين مسائل ، اشاره به اين است كه مكّه فضيلت و برترى خاصّى دارد و مجاورين آن نيز ، از برترى قابل توجّهى برخوردار هستند .
هامش
( 1 ) . الفقيه ، ج 2 ، ص 159 ، ص 687 ، كافى ، ج 4 ، ص 226 ، حديث 4 . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 95 ، حديث 256 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ذيل آيهء 126 ، سورهء بقره ،