در پاسخ گفته شده است : « أيّام » موصوف است و صفت آن جايز است جمع مذكّر باشد و جايز است مفرد مؤنث يا جمع مؤنث باشد . بنابراين جايز است گفته شود :
1 - « أيّام أواخر » 2 - « أيّام اخر » 3 - « أيّام أخرى » ؛ زيرا « أيّام » موصوفى است كه داراى عقل نمىباشد و امّا اگر موصوف داراى عقل باشد ، سه صورت جايز نيست ، مثلا « رجال آخرون » يا « رجال أواخر » ؛ « مردهاى ديگر » ، صحيح است كه « رجال » موصوف ذى عقل باشد .
« وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ »
ضمير به « صوم » رجوع مىشود ؛ يعنى « كسانى كه در ارتباط با روزه . در انتهاى توان و طاقتشان ، قرار گرفتهاند كه تاب روزه گرفتن را ندارند » .
نافع و ابن عامر « فدية طعام مساكين » قرائت نمودهاند كه « فدية » به طعام اضافه نموده و به جاى « مسكين » ، مساكين كه جمع است ، ذكر شده است . ( بر اشخاص ناتوان ، كفّاره طعام مساكين واجب است ) .
بقيهء قاريان « فدية » را با تنوين و « طعام » را با رفع و اضافهء آن به مسكين ( مفرد ) قرائت نمودهاند .
« تطوّع » : همزه ، به جاى تطوّع « يتطوّع » و ساير قاريان « تطوّع » تلاوت نمودهاند .
پس از بيان نكات ادبى ، مسائل چندى از آيه استفاده مىشود :
مسائلى چند :
1 - ابن عبّاس و گروهى گفته است منظور از
« أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ »
در آيهء مذكور ، سه روز از هر ماه و روز عاشورا است و سپس به وسيلهء ماه رمضان نسخ شده است .
از ابن عبّاس روايت شده است كه مراد از ايّام معدودات ، ماه رمضان است و اكثر همين معنا را گفتهاند ، زيرا تا زمانى كه حكم از نسخ در امان باشد ، بهتر است بنابراين ماجرا از اين قرار بوده است كه اوّلا روزه را به طور اجمال و نامعلوم واجب نموده است و سپس با جمله
« أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ »
بيان نموده است كه روزهاى كمى را بايد روزه بگيريد ، و سپس بيان نموده است كه منظور از ايّام معدودات ، ماه مبارك رمضان است .
بنابر قول اوّل ( وجوب روزه سه روز از هر ماه و روز عاشورا ) لازم نمىگردد كه سه روز از هر ماه ، روزه گرفتن جايز نباشد ، زيرا برداشتن وجوب ( نسخ وجوب ، سه روز به وسيله روزهء ماه رمضان ) برداشتن جواز را در پى ندارد .