بهترين تعريف براى « صوم » اين است : « كه روزه » بازداشتن شرعى است عمدا از خوردن هر خوردنى و از جماع و هرآنچه در حكم آنست در روز و آنچه كه در حكم روز است ، توأم با نيّت و قصد قربت .
ثواب روزه : در روزه ثواب فراوانى است و بلكه از بهترين اعمال مىباشد . در حديث قدسى آمده است « هر عملى كه بنى آدم انجام مىدهد ، براى خود او است ، جز صوم كه براى من است و من جزا و پاداش آن را خواهم داد » .
در توجيه اين حديث گفتههايى آمده است كه من در كتاب « النّضد » متذكّر شدهام . براى اطّلاعات بيشتر ، به آن كتاب مراجعه نمايند .
* * * آيات مربوط به روزه :
[ 80 ] آيهء اوّل :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ ، لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ »
؛ « 1 »
« اى افرادى كه ايمان آوردهايد ، روزه بر شما واجب شده است . همانگونه كه بر امم پيشين ، واجب گرديده بود تا پرهيزگار شويد » .
« كتب » ؛ يعنى « واجب شده است بر شما و كسانى كه پيش از شما بودند » . آنها انبياء و امّتهاى آنها از زمان آدم ( عليه السّلام ) تا زمان ما هستند
« لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ » ؛
يعنى :
از گناهان بپرهيزيد ، زيرا روزه شهوت را در هم مىشكند . چنانچه در حديثى از رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) آمده است : « كسى كه در برابر شهوت و غريزهء جنسى عاجز شود ، بايد روزه بگيرد ؛ زيرا روزه باعث تقليل شهوت مىشود » . يا به اين معنا است كه شايد شما منظّم شويد و در رديف پرهيزكاران قرار بگيريد . چون صوم شعار پرهيزكاران است .
در اين آيه مطالبى است :
1 - در جملهء
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا »
؛ « اى كسانى كه ايمان آوردهايد » ، اشاره و اعلام به آن است كه روزه بر كودك و ديوانه و مغمى عليه ( كسى كه حالت بيهوشى دارد ) واجب نيست ، زيرا ايمان : عبارت است از تصديق و اعتقاد قلبى و يقينا « تصديق » بعد
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 193 .