دليل آوردهاند كه « اعوذ باللّه » بين تكبير و قرائت حمد ، به عنوان « ذكر » قرار گرفته است و بايد آهسته گفته شود ، مانند چيزى كه با آن افتتاح مىشود . در اين استدلال اشكال است .
5 - از نظر علماى شيعه « اعوذ باللّه » فقط در اوّل يك ركعت ، بايد گفته شود و غير علماى شيعه گفتهاند ، در هر ركعت بايد خوانده شود ، به دليل اينكه « اعوذ باللّه » گفتن به شرطى است كه براى تلاوت قرآن ، مترتّب شده است و از باب قياس با تكرار تلاوت بايد تكرار شود .
در پاسخ مىگوييم اولا لفظ قرآن براى جنس است و جنس مانند عمل و كارى واحد مىباشد . بنابراين يك بار « اعوذ باللّه » گفتن كافى خواهد بود ، و ثانيا : رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فقط يك بار در اوّل ركعت اين جمله را مىفرمود :
اگر « اعوذ باللّه » را به صورت عمد و يا سهو ، ترك نمايد ، در ركعت دوّم قابل تدارك نيست ، براى اينكه محل و زمان آن فوت و سپرى شده است .
6 - بعضى از پيروان مذهب ابى حنيفه گفتهاند استعاذة « اعوذ باللّه . . . گفتن » در مستحبّات نماز است ، نه قرائت واجب ، بنابراين از نظر اين افراد ، در نماز جماعت ، مستحبّ است كه مأموم استعاذه بگويد ، با آنكه قرائت را انجام نمىدهد همچنين بر مسبوق ( كسى كه بعدا جزء مأمومين شده است ) استعاذه مستحبّ است و فرمايش مزبور بىاساس است ، به دليل اينكه لفظ قرآن بر خلاف آن دلالت دارد و اين جمله از مستحبّات قرائت مىباشد .
[ 54 - 62 ] چند آيه :
« يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا ، أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا ، إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا
« 1 »
»
؛
« اى جامه به خود پيچيده ، شب را جز كمى بهپاخيز ، نيمى از شب را ، يا كمى از آن كم كن يا بر نصف آن بيافزا و قرآن را با دقّت و تأمّل بخوان ؛ چرا كه به زودى سخن سنگينى را به تو القاء خواهيم كرد . يقينا برنامه عبادت شبانه پا برجاتر و با استقامتتر است و تو در روز تلاش مستمر و طولانى خواهى داشت ، نام پروردگارت را ياد كن و تنها به او دل ببند » .
هامش
( 1 ) . سورهء مزمّل ، آيات 1 تا 8 .