مىآوريم ، آنان در بين خود آهسته گفتگو مىكنند ، بعضى مىگويند شما تنها ده شبانه روز در عالم برزخ توقّف كرديد ، ما به آنچه آنها مىگويند آگاهتريم . هنگامى كه آن كس از همهء آنها روش بهترى دارد ، مىگويد شما تنها يك روز درنگ كرديد » .
بنابر احتمال مزبور « لام » در الوجوه بدل از اضافه مىباشد ؛
« عَنَتِ الْوُجُوهُ »
يعنى :
« وجوههم » . همانگونه كه در آيهء ذيل ، لام بدل از اضافه مىباشد : « و اما كسى كه از مقام پروردگارش مىهراسد و نفس را از هوس منع مىكند ، به راستى جايگاهش ، بهشت است ،
« الْمَأْوى »
در اصل « مأواه » ؛ « جايگاهش » بوده است .
مؤيّد احتمال مزبور قول خداوند است كه بعد از جملات مذكور آمده است :
« وَ قَدْ خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً »
؛ « زيان نموده است كسى كه ستم روا داشته است » .
[ 53 ] آيه چهارم :
« فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ ، فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ »
؛ « هنگامى كه قرآن مىخوانى ، از شرّ شيطان طرد شده به خداوند پناه بر ! » ؛ يعنى : هرگاه اراده كردى قرآن تلاوت كنى ، از شرّ شيطان رجيم ( مطرود ) به خدا پناه بر » . كار اختيارى « ملزوم » و اراده و تصميمگرفتن « لازم است . در آيهء مباركه اطلاق ملزوم و إراده لازم شده ملزوم تلاوت قرآن است و لازم آن اراده و قصد مىباشد . آيهء مذكور مثل آيهء « إذا قمتم إلى الصّلوة فاغسلوا » است ؛ يعنى « هرگاه اراده كرديد قيام به سوى نماز را ، پس خود را بشوئيد . . . »
در مثالآوردن زمخشرى اشكال است ، چه آنكه ميان آيهء نماز و آيهء مورد بحث ، تفاوت بسيارى وجود دارد . بين شروع به قيام ، و شروع نماز فاصلهء زيادى است كه بايد وضو بگيرد ، يا غسل كند و آنگاه مشغول نماز شود ؛ مثل اينكه براى ملاقات رهبر مثلا بهپامىخيزى . بين بهپاخاستن تا ملاقات فرصت زيادى وجود دارد كه به لباس و سر و وضع خود زيبايى ببخشى . امّا در آيهء مورد بحث ، بين تلاوت و ارادهء تلاوت ، زمانى در كار نيست . و الّا اگر فرصتى در كار بود ، به جاى « اذا قرأت » ؛ « هنگامى كه قرآن مىخوانى » بايد « اذا قمت الى القرائة » مىفرمود و ناگفته معلوم است بين هردو تعبير ، فرق آشكارى موجود است .
استعاذة : در لغت به معناى پناه بردن و پناهگاه است . منظور از آن يعنى « پناه مىبرم به خدا ، نه غير خدا » .