فصل دوّم حيوان لقيط
بيان امور مربوطه به آخذ و مأخوذ و حكم
مراد از ضالَّه و حيوان گم شده
ملتقَط كه موضوع احكام آتيه است و مسمّى به ضالَّه است ، عبارت است از حيوان مملوك شرعى كه در صحرا از مالك خودش گم شده است و در زمان اخذ ، يد احدى بر او نبوده باشد .
كراهت اخذ ضالَّه
و اخذ آن در صورت جواز ، مكروه است زيرا مستلزم احكام كثيره است كه تخلص از آنها براى هر كسى ميسور نيست ؛ بلى در صورت معرضيت براى تلف بر تقدير عدم اخذ ، كراهت ندارد ، و ممكن است در بعض تقديرها مستحب يا واجب باشد .
استحباب اشهاد عدلين
و مستحب است اشهاد عدلين بر اخذ ضاله تا دور از احتمال دخول در متملكات شخصيه آخذ باشد و در حوادث غير مترقبه محكوم به ملكيّت او نباشد و دفع تهمت از او بشود .
تفارق شتر و گوسفند در جواز اخذ
پس شتر كه در او محفوظ است دافعيّت از سباع تا حدّى ، اگر خوف اتلاف قوىّتر از آن آن را نباشد ، ممنوع است اخذ آن در صورت سالم بودن آن و در صورت وجدان آن در آب و گياه ، و آن بخلاف گوسفند است كه دافعيّت مذكوره در آن نيست . و ميزان