فصل چهارم شرايط و احكام موصى له
اشتراط موجوديّت موصى له
معتبر است در صحّت وصيت : وجود موصى له در زمان وصيت تا زمان موت موصى ؛ پس وصيت براى معدوم ، مثل ميّت در حال وصيت يا حمل زنى كه آن حمل معدوم باشد در زمان وصيت ، صحيح نيست . و اين در وصيت به عينْ ظاهر است و آن منحصر است به حبس و وقف ، و جارى نيست در وصيت وهبه و نحو اينها .
مستثنيات از اشتراط وجود
و اما وصيت به ثمره متجدّده درخت براى اولاد تا پنجاه سال مثلًا كه هر كدام از بطون تلقى ملك از موصى نمايند با كفايت اهليت وجود در موصى به و در موصى له ، و همچنين وصيت براى حمل متجدّد كه به او اعطا شود نه به نحو تمليك حمل ، و همچنين وصيت براى محتمل الوجود در حال وصيت به نحو تعليق بر وجود در حال موت موصى ، پس ثبوت اجماع در آنها معلوم نيست ، و مقتضاى اطلاقات وصيت ، صحّت آنها است .
اگر چه احوط اخذ نتيجه به عنوان وصيت عهديّه است كه : به متجدّد از اولاد فلان به ترتيب ، ثمره فلان بستان را اعطا نمايند ، تا رعايت اطلاق معقد اجماع منقول بشود .
وصيت براى وارث و غير وارث ، نافذ است از ثلث متروكات ، و گاهى اوّل افضل از دوّم است . و آن چه نفى آن مىنمايد ، محمول [ است ] بر وصيت براى وارث بدل از ارث يا به ازيد ثلث يا تقيّه .