تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع المسائل ( فارسي ) — صفحة 162

مساهمون:

ص١٦٢
حاجت به ضمان صحيح .

فرض ضرورى بودن سفر جهت حفظ وديعه

اگر سفر ، ضرورىِ وديعه باشد ، جائز يا واجب است كه مسافرت يا رد وديعه نمايد ؛ و هميشه براى حوادث محتمله مىتواند ردّ وديعه به مالك يا وكيل او يا حاكم يا عدل مؤمن به ترتيب در امكان نمايد . و اگر ضرورىِ ودعى باشد و ضرورى وديعه نباشد بلكه در آن تغرير باشد به وديعه ، بايد مراجعه به مالك نمايد بنحو متقدّم ؛ و در صورت عدم امكان ، مسافرت مىنمايد بدون ضمان شرعى و بدون ضمان صحيح .

وقوع تلف يا نقص در وديعه

اگر انداخت قماشى را در محلى كه موجب فساد يا نقص مىشود ، يا ترك كرد تغذيهء حيوان را تا مدتى كه عادةً صبر در آن ندارد ، پس با وقوع تلف يا نقصْ ضامن است ؛ و با عدم آنها بر خلاف عادت ، اقرب دخول در ضمان است از آن مدت ، پس تلف به سبب ديگر موجب ضمان او است ؛ و اگر تلف يا نقص قبل از آن مدت واقع شد ، به سبب تفريط نبوده و موجب ضمان نيست .

2 - ضمان با تعدّى

اما تعدّى كه قسم دوّم از موجبات ضمان وديعه در كتاب « شرائع » است ، پس از امثله آن لبس جامه براى انتفاع شخصى و ركوب دابه براى اين جهت و اخراج از محل حفظ براى انتفاع خودش است . و نيّت انتفاع مذكور بدون عملى بر طبق اين نيّت ، تأثير در ضمان ندارد ؛ بلكه وقتى خيانتْ صادق است كه بر طبق نيّتِ آن ، عملى موافق نيّت انجام دهد .

عدم بطلان وديعه با نيّت غصب

و اظهر عدم بطلان وديعه با نيّت غصب در ادامهء قبض و نيّت انتفاع شخصى بدون عملى جز ابقاى يد امانت به قصد خيانت است ، پس ضامن نمىشود به مجرّد نيّت ، مثل نيّتها در امور متقدمه و حكم غصب را ندارد . و اگر در ابتداءْ چنين قصدى داشته ، مخالفت
جامع المسائل ( فارسي ) — صفحة 162 | الشيخ محمد تقي بهجت