تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع المسائل ( فارسي ) — صفحة 156

مساهمون:

ص١٥٦
وجه نيست .

ظهور امارهء موت بر ودعى

اگر امارهء موت ظاهر شد بر ودعى ، پس با اعتبار آن مثل ظن اطمينانى بايد سعى نمايد در ايصال وديعه به نحوى كه در وقتِ موتِ مظنون ، نزد مالك آن باشد و اگر متعذّر باشد ، بايد حفظ نمايد آن را در طريق زمانى ردّ به مثل حاكم يا عدول مؤمنين ؛ و با تعذر ، به اشهاد و اعلام در مقام وصيّتِ اصلاح آن چه در يد او است ، تا وديعه را به اهلش به اين سبب در اوّل وقت امكان برساند .

فرض ضمان ودعى در صورت موت

و با تفريط در عمل به وظيفه كه حفظ وديعه در طريق ردّ در زمان واقعىِ موت باشد ضامن است با وقوع موت و ترك محافظت در آخر زمان امكان محافظت به وجهى از طرق مذكوره ؛ و ترك محافظت در زمان اوّل اثرى ندارد با عمل به آن در آخر زمان آن قبل از موت ، در صورت استناد تلف به ترك محافظت در زمان موت به عملى قبل از موت كه بدون آن ، چه بقائى باشد يا حدوثى ، تلف در زمان موتْ واقع مىشد . و بايد رعايت محافظت بر وديعه را اختيار كند از حيث گذاشتن در يد وارث يا وصى يا اجنبى كه امين باشند ؛ و بايد تعيين نمايد خصوصيات وديعه را به نحوى كه به حفظِ موظَّف در اين مقام ، عامل باشد . و ترك امور مذكوره در غير صورت ظن وفات يعنى موت فجأة موجب ضمان به تلف در وقت فوت نيست ، بلكه ترك آنها مانعى ندارد در زمان عمل به استصحاب حيات كه طريق عقلائى است و به حكم اماره بر حيات است .

ميزان ضمان ودعى در صورت موت

وقتى حكم به ضمان ودعى مىشود كه علم به بقاى وديعه تا موت او و تفريط و تلف بعد از تفريط او ( اگر چه به ترك ذكر خصوصيات باشد ) حاصل باشد ؛ و گر نه با احتمال يكى از منافيات ضمان ، محكوم به عدم ضمان است و تشخيص در مالى از متروكات