بِلاد را در برگرفت . از اين پس ، عرب - در دوران خلافت راشدين ، كه مركز حكومت آنان در مدينه بود - بر سرزمينهاى ايران ، شام ، روم ، قفقاز ، مصر و بلادِ مغرب حكومت مىنمود . در زمانِ امويان ، مركز خلافت به دمشق منتقل گرديد ؛ در اين دوران ، اسلام به اقيانوس آتلانتيك نفوذ كرد و سربازان مسلمان از راه تنگهء « جبل الطارق » به اروپا وارد شدند . مسلمانان همچنان كشورها را فتح مىكردند تا اينكه به قلب فرانسه راه يافتند .
همچنين نيروهاى چريك مسلمان ، در قلب اروپا به يارى پادشاهان مسلمانى مىشتافتند كه نياز به يارى داشتند .
در آن دوران ، بازرگانان مسلمان به همراه مالالتجاره خود ، از بغداد به « قسطنطنيه » « 1 » و از آن جا به شمالِ اروپا مىآمدند و با برادرانِ مسلمان و بازرگان خويش در « اندلس » « 2 » روبرو مىشدند و كالاهاى تجارتى خويش را با يكديگر مبادله مىكردند و سپس - در پناه خداوند و حمايت حكومتهاى مسلمانِ خود - رو به سوى ديار خويش مىنهادند .
عربها ، مدّت چهار قرن ، در اندلس ( اسپانيا ) حكومتى عظيم و گسترده به وجود آوردند و در آن باقى ماندند ، كه اين سيستم حكومتى ، موجب رشد و ترقّى فرهنگ شهرى در اروپا گرديد كه تا كنون از خلاقيتها و علوم و صنعت آنان استفاده مىكنند .
حكومت عربها در اندلس ، از آغاز سال 92 هجرى شروع شد كه در اين تاريخ « طارق » از راه تنگهء « زقاق » ( تنگهء جبل الطارق ) به اين سرزمين وارد شد و پس از او ، فرماندهء او « موسىبن نصير » نيز به دنبال او روان گرديد و همچنان هر دو به فتح و جهانگشايى در آن سرزمين ادامه دادند تا اينكه « وليدبن عبدالملك » از قدرت و نفوذِ آنان به هراس افتاد ، آن دو را به نزد خويش فراخواند و سركوب نمود . از اين پس همچنان اسپانيا سرزمينى از بلاد تحت فرمانروايى دولت امويان به شمار مىآمد و همواره شخصى به نامِ امير از سوى آنان - تا سال 138 هجرى - بر آن حكومت مىنمود .
از اين تاريخ به بعد « عبدالرحمنبن معاويهء اموى » ، بر اسپانيا چيره شد و حكومت آن جا را بطور مستقل ، از آنِ خود نمود . اين واقعه بدان علت بود كه پس از سقوط دولت
هامش
( 1 ) . استانبول .
( 2 ) . اسپانيا .