رفتار خود و نيز به علّت كرم و بذل و بخششى كه در نهاد او قرار داشت ، عرب را به سوى خود متمايل ساخت تا آنجا كه گروهِ بسيارى از عربها در اطراف او گرد آمدند و او در انجمنى ، زيانهاى پيروى از پادشاهان يمن را به آنان متذكّر نمود و همگى تصميم به جنگ گرفته ، به سوى فرزند حكيم حركت نمودند و در جنگى عظيم - كه عرب آن را « يوم خزار » ناميده است - بر ابن حكيم پيروز گرديدند ؛ اين واقعه ، در پايان قرن پنجم ميلادى اتّفاق افتاد . از اين پس ، عدنانيان از سلطهء يوغِ پادشاهان يمن خارج گرديدند و از « كليب » به نام پادشاه عرب ياد مىنمودند . پادشاهى كليب همچنان رو به عظمت و بزرگى مىرفت تا اينكه روزى شتر زنى به نام « بسوس » ، بوسيلهء او كُشته شد . اين زن ( بسوس ) بر پسر عموى خود « جساس » وارد شده بود ، « جساس » به غيرت بر آمده و به خونخواهى ميهمان خود ، « كليب » را به قتل رسانيد . كه باعث شد جنگهاى فراوانى ميان « بكر » و « تغلب » به وجود آمده و اين جنگها ، مدت چهل سال به طول انجاميد كه عرب از آن به نام « حرب البسوس » ( جنگ بسوس ) ياد مىكنند .
از ديگر پادشاهان عرب ، « قيس بن زهير عَبَسى » را مىتوان نام برد كه جنگهاى مشهورى كرده است . وى در پايان عمر خويش گوشهگيرى اختيار كرده و به سوى عمان رهسپار گرديد . او در آنجا ، به جمع پارسايان و تاركين دنيا در آمد و همچنان به همان حالت باقى بود تا اينكه درگذشت . قيس داراى فرزندى به نام « فضاله » بود كه وى به همراه گروهى از ياران خود ، بر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وارد شد و با ايشان عهدنامهاى را امضاء نمود .
اما قريش به علت در اختيار داشتن كعبه ، در جزيرةالعرب رهبرى مذهبى را از آنِ خود كرده بودند كه به همين سبب از جايگاه ويژهاى در نزد عرب برخوردار بودند و اين مقام در نزد آنان كمتر از پادشاهى نبود .
قبايل عدنانى همچنان در سادگى به سر مىبردند ، تا اينكه رسول خدا حضرت محمّد صلى الله عليه و آله از بين قريش ظهور نمود و دين اسلام را در ميان قوم خود منتشر نمود ؛ سپس به سوى مدينه هجرت كرد و از آن پس اسلام به ميان تمامى قبايل عرب نفوذ نمود و اندكى نگذشت كه اسلام از مرزهاى شرق ، شمال و غرب فراتر رفت و همهء سرزمينها و
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 41
مساهمون: انصارى
ص٤١