طواف كنندگان او را بر دوش خود حمل مىكردند و او در حالى كه دعاى طواف را با صداى بلند ادا مىكرد به همراه ديگران طواف به دور كعبه را نيز انجام مىداد . گروهى از طواف كنندگان اين مراسم را خود به تنهايى انجام مىدادند و دعا و راز و نياز خود را با پروردگار نيز به تنهايى انجام مىدادند .
پس از نماز صبح و عشا معمولًا مطاف آن چنان از جمعيت متراكم مىگردد كه شخص نمىتواند حركتى از خود نشان داده و با حركت مطاف كنندگان مىبايست حركت نمايد . هنگامى كه به نزديكى حجر الاسود مىرسند برخى آن چنان فشار مىآورند تا اين كه بتوانند آن را لمس كرده و استلام نمايند ليكن برخى هم از همان دور با اشارهء دست خود اكتفا مىنمايند كه اين كار نيكوتر و پسنديدهتر مىباشد . هر يك از حاجيانى كه قدرت راه رفتن نداشته باشند ، بر تختى كه به وسيله چهار نفر و بر سر يا دوش حمل مىشود ، سوار مىشوند و به دور كعبه طواف مىكنند . اغلب اين افراد را هندىها به ويژه بنگالىها و جاوهاىها تشكيل مىدهند .
زيرا بيشتر حاجيان اين گروه را افرادى بالاتر از هشتاد سال تشكيل مىدهند و اين گروه افراد كهن سال در اين سن به اين ديار مقدس آمدهاند و آرزوى مرگ خويش را نيز در آن مكان دارند ، زيرا سعادت خويش را در مرگ در چنين مكانى مىدانند . افراد ياد شده در طول زندگى خود ، امكانات سفر خود را با هر سختى و مشقتى فراهم مىآورند و در اين آرزو هستند . به همين سبب كه دو گروه ياد شده به علت ضعف مالى و جسمى ، منبع بيمارىهاى فراوانى در اين ديار نيز بودهاند و موجب سرايت بيمارى در ميان ديگر حاجيان مىگردند . ضعف مالى در اين گروه عامل ديگرى است كه تأثير به سزايى در وضعيت سلامتى جسمى آنان مىگذارد .
علما و پيشوايان ، فضايل فراوانى را براى طواف قايل شده و اصرار بر كثرت انجام آن دارند . و گفتهاند كه هر شخص در صورتى كه قدرت انجام آن را نداشته باشد ، در مسجد بنشيند و كعبه را تماشا كند .
پس از طواف ، شخص طواف كننده جهت انجام نماز سنت ، به سوى حجر
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 249
مساهمون: انصارى
ص٢٤٩