تباركت أنهار البلاد سوائح * بعذبٍ و خصّت بالملوحة زمزم
آنچه كه از ظاهر حديث ياد شده آشكار مىگردد اين است كه آب زمزم داراى منافعى است و هر نوع بيمارى را شفا مىبخشد و در اين باره حديث شريف : « انها شفاء سقم » « دوايى براى هر بيمارى است » ، وارد گرديده است .
در حقيقت اين آب ، جرم سنگينى دارد چون داراى سودا و كلر و آهك و گوگرد و ازت و پتاسيم است به طورى كه اين مواد ، آب را بيشتر شبيه به آبهاى معدنى بهداشتى نموده و استفادهء اندك از آن داراى منافعى است ليكن زياده روى در استفاده از آن ، موجب ضرر و زيان خواهد بود . اين نكته به ويژه در ايام غير موسم حج بيشتر داراى زيان است ، زيرا در اين زمان چاه غير قابل استفاده شده و اهل مكه به علت شور بودن آن از آب آن استفاده نمىكنند و در نتيجه مقدار ازت آن افزايش مىيابد ، به طورى كه آب آن غير قابل آشاميدن مىگردد .
به نظر مىرسد تأكيدى كه بر استفادهء اين آب شده است به آن علت باشد كه حاجيان پس از پشت سر گذاشتن سختىها و مشقتهاى راه ، به هنگام ورود به آن مكان براى ضد عفونى كردن دستگاه گوارش خود به وسيله موادى كه در اين آب است ، استفاده كنند كه در اين حال مىتوان گفت مواد معدنى موجود در اين آب تأثير به سزايى در اين افراد داشته و در نتيجه استفادهء از آن ، اعضاى بدن و در نهايت جسم آدم را نشاط مىبخشد . پزشكان گفتهاند كه : اين آب سود فراوانى براى كليهها ، معده ، رودهها و كبد دارد .
فضل و برترى آب زمزم و ميزان شدت اعتقاد مردم در بركت آن ، موجب گرديده است كه برخى از خدمههاى مساجد در مصر ، جرأت نموده و ادعا نمايند كه چشمه آبى كه نزد آنان در مسجد وجود داشته ، داراى منفذى به چشمه زمزم در مكه بوده است و بدين ترتيب موجب گمراهى بعضى از ساده انديشان مسلمان گردند . همچنان كه هم اكنون اين مطلب درباره چشمه آبى كه در مسجد حنفى قاهره وجود دارد شهرت پيدا كرده است . اين افراد دروغپردازى خود را اين چنين به اثبات مىرسانند كه