اين منزلت تا آنجاست كه به علت وجود جايگاه والاى كعبه در ميان قلبهاى مردم ، حرمى را در اطراف آن گسترده و تا دور دست حريم آن به شمار مىآورند ، به طورى كه هيچ انسانى بدان حرم وارد نگرديده مگر آن كه مُحرم شده و آنگاه كه بدان وارد شود ، در حَرَم امن خواهد بود :
خداوند متعال به هنگام احتجاج بر مردم مكه اين چنين فرموده است :
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ
« 1 »
.
احترام و امنيت حرم تنها به انسان منحصر نمىشود بلكه حيوان و گياه را نيز در بر گرفته و آن دو نيز در اين محدوده از احترام و امنيت برخوردار مىباشند .
پيش از اسلام مكه داراى حزبى بوده است كه بدان « حلف الفضول » مىگفتند . در تشكيل اين حزب ، « بنى هاشم » ، « بنى مطلب » ، « بنى اسد » ، « بنى عبدالعزى » ، « بنى زهره » و « بنى تميم » گرد آمدند و پيمانى بستند كه بر اساس آن هر يك از قبايل موظف شدند به يارى هر مظلومى از ساكنين مكه و يا از ساير مردمانى كه بدان شهر روى آوردهاند شتافته و داد وى را از ظالم بستانند . رسول خدا صلى الله عليه و آله نيز در اين پيمان حضور داشتند .
حضرت رسول صلى الله عليه و آله در اين باره فرمودهاند : « خود شاهد اين پيمان بودم كه در خانه عبداللَّه ابن جدعان بسته شد و اين پيمان از شتران سرخ مو در نزد من برتر بود و اگر در اسلام نيز به من پيشنهاد مىشد آن را قبول مىكردم » .
فاصله ميان دايره حَرَم و نقطه مركزى آن يعنى كعبه ، از سوى شمال و شرق و جنوب ، در حدود پانزده كيلومتر و از سمت غرب در حدود يك سوم آن فاصله مىباشد .
حَدِ حرم از سوى جنوب مكانى است كه بدان « أضاه » - بر وزن نواه - گفته مىشود و از غرب با كمى تمايل به سوى شمال ، دهكده « حديبيه » - كه « بيعة الرضوان » در آن جا صورت پذيرفت - واقع شده است . در راه « طائف » از شرق محلى است كه بدان « جعرانه » گفته شده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله شخصاً ، از اين محل عمره به جاى آوردند . در پس اين دايره ، دايره ديگرى قرار داد كه هر شخصى از آن عبور كند و قصد ورود به مكه را داشته باشد ، بايد محرم گردد . فضاى ياد شده با اين كه منطقه حلالى به شمار مىآيد ليكن به عنوان
هامش
( 1 ) . عنكبوت ، 67